Sayohat uchun qaysi bank kartasini ochtirish kerak?

Bizning bank bozorimiz yetarlicha sodda. Mahalliy to‘lov tizimlari — Uzcard va HUMO mavjud. Ular mamlakat ichkarisida yashash uchun mos keladi, ammo chet elda foydasiz, chunki terminallar va bankomatlar ularni ko‘rmaydi. Visa, Mastercard va UnionPay xalqaro tizimlari ham mavjud. Aynan ular sayohatlar, bandlovlar va onlayn xaridlar uchun kerak bo’ladi.

Qisqacha qilib aytganda: sayohat uchun qo’llaniladigan karta xalqaro bo‘lishi kerak. Qolgan hammasi haqida — ushbu materialda batafsil ko‘rib chiqamiz.

Chet elga sayohat qilish uchun qanday karta ochtirish kerak?

Visa va Mastercard — ikkita asosiy o‘yinchi. Ularni deyarli hamma joyda qabul qilishadi: Yevropadagi kichik kafelardan tortib Osiyodagi mehmonxonalargacha. Kundalik foydalanishda deyarli farq yo‘q. Ba’zida konvertatsiya valyutasi farq qiladi: Visa`da hisob-kitoblar ko‘pincha dollarda, Mastercard`da esa dollar yoki yevro orqali amalga oshiriladi. Amalda, terminaldagi valyutani to‘g‘ri tanlash sharti bilan, bu komissiyaga tiyinlar miqdorida ta’sir ko‘rsatadi.

Agar Rossiyaga borsangiz, Rossiyadan tashqarida chiqarilgan Visa va Mastercard u yerda ishlamasligini hisobga olishingiz kerak — naqd pul bu holatda ishonchliroq. Rossiyaga sayohat qilish tartibi qanday o‘zgargani haqida yana bir maqolamizda o‘qishingiz mumkin.

UnionPay — alohida hikoya. O‘zbekistonda bunday kartalar ishlaydi: ular bilan Uzcard va HUMO terminallari orqali to‘lash yoki bankomatlardan naqd pul yechib olish mumkin. Lekin xorijda qamrov sezilarli darajada kam. Agar Xitoy yoki Osiyo mamlakatlariga tez-tez tashrif buyursangiz, kartaga buyurtma berish mantiqan to‘g‘ri bo‘ladi. Klassik sayohat yo‘nalishlari uchun UnionPay`ni asos sifatida emas, balki qo‘shimcha sifatida ko‘rib chiqish kerak.

Xitoyda naqd va plastik kartalar kundalik hayotda deyarli ishlatilmaydi. Eng yaxshi variant — kartani Alipay yoki WeChat Pay ilovasiga biriktirish va telefon orqali to‘lash. Shuningdek, bizda Chin mamlakatiga sayohatni qanday rejalashtirish va nimalarni tomosha qilish kerakligi haqida qo‘llanma ham bor.

Visa va Mastercard qanday imtiyozlarga ega?

Visa va Mastercard xalqaro to‘lov tizimlaridir. Asosiy darajalar — Visa Classic va Gold, Mastercard Standard va Gold — bular birinchi navbatda sayohat uchun universal kartalardir. Ulardan chet elda to‘lovlarni amalga oshirish va qiyin shartlarsiz naqd pul yechib olish uchun foydalaniladi.

Premium darajadagilari esa xizmat haqida. Sayohatga aeroport infratuzilmasi qo‘shiladi: biznes-zallar, tezlashtirilgan o‘tish, shuningdek, sug‘urta, konsyerj va hamkorlik takliflari. Visa`ning kuchli tomoni shundaki, sayohat imtiyozlari ko‘pincha premium darajadagi to‘plamlarga birlashtiriladi va firma xizmatlarida ro‘yxatdan o‘tish yoki shartlarni bajarish uchun bog‘lanadi. Mastercard asosiy e’tiborni LoungeKey va sayohat ekotizimiga kirish imkoniyatiga ega bo‘lgan World va World Elite darajalariga qaratadi.

Qaysi kartani tanlashingiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri odatlaringizga bog‘liq. Yiliga bir-ikki marta kamyob sayohatlar uchun Visa Classic yoki Start kabi asosiy variantlar yetarli bo‘lib, ular ko‘pincha bepul chiqariladi va xizmat ko‘rsatiladi. Ammo tez-tez uchishlar uchun Platinum yoki Infinite kartalarini chiqarish uchun to‘lov qilish afzalroq, chunki launjlar, sug‘urta va Fast Track xizmatlarining alohida narxlari bankka bir martalik to‘lanadigan summadan ancha qimmatga tushadi.

Xuddi shu mavzuda ko'proq ma'lumot

Sayohatni xavfsiz boshlash: turistik sug‘urta nima va uni qanday tanlash kerak?

Xizmatlarga odatda nimalar kiradi:

• Biznes zallar (launjlar) — aeroportlardagi yuqori darajadagi qulaylik zonalari. Odatda u yerda oziq-ovqat va ichimliklar, Wi-Fi, rozetkalar, ba’zan dush va alohida dam olish joylari mavjud. Kirish cheklangan (masalan, yiliga 2 marta) yoki cheksiz bo‘ladi – bu kartaga bog‘liq.
• DragonPass / LoungeKey / Priority Pass — bu biznes-zallarga kirish uchun xalqaro dasturlar.
• CIP-zal — Toshkent aeroportidagi alohida VIP-zal. Odatda tezlashtirilgan rasmiyatchiliklar, alohida kutish joyi va yuqori darajadagi xizmat ko’rsatishni o‘z ichiga oladi.
• Fast Track — pasport va ba’zan parvozdan oldingi nazoratdan tezlashtirilgan o‘tish. Tig‘iz vaqtlarda va yirik aeroportlarda, navbatlar bir soat va undan ko‘proq vaqt olishi mumkin bo‘lgan joylarda foydali.
• Transfer — aeroportdan yoki aeroportga biznes-klass avtomobilida borish. Ko‘pincha premium paketlarga kiradi va yiliga sayohatlar soni cheklangan.
• Sug‘urta — chet elga sayohat qilish uchun tibbiy sug‘urta, ba’zan reyslarning kechikishi yoki bagajning yo‘qolishigacha qoplanadi.
• Konsyerj — mehmonxonalar, chiptalar, restoranlar va boshqa xizmatlarni bron qilishda yordam berish xizmati. Hamma uchun ham foydali emas, lekin ba’zida qiyin vaziyatlarda yoki notanish mamlakatlarga sayohat qilishda yordam beradi.

O‘zbekistonda Visa va Mastercard premium kartalari nimalarni taklif etadi?

Sayohatda qo‘shimcha kartalar kerakmi?

Asosiy qoida — bitta kartaga ishonib qolmaslik. Yo‘lda har narsa bo‘lishi mumkin: bank operatsiyani vaqtincha bloklaydi, terminal ma’lum bir kartani qabul qilmaydi yoki bankomat plastikni “yeb qo‘yadi”. Shuning uchun pulni har doim turli kartalar va hamyonlarga taqsimlash kerak:

• asosiy karta — bu summaning katta qismi joylashgan karta. Uni Apple Pay yoki Google Pay bilan bog‘lash kerak, chunki bu xavfsizroq. Kartani yo‘qotib qo‘ysangiz, telefon orqali to‘lashda davom etasiz, kartaning o‘zini esa pulsiz qolmasligingiz uchun tezda bloklab qo‘yishingiz mumkin;
• zaxira kartasi — boshqa bankning yoki iloji bo‘lsa boshqa to‘lov tizimining zaxira kartasi. Agar asosiy karta Visa bo‘lsa, zaxira kartani Mastercard qilgan ma’qul;
• Naqd pul. Ularni turli joylarda saqlagan ma’qul: bir qismi hamyonda, bir qismi ryukzakda, bir qismi chamadonda. Bu qoida biroz g’alati tuyulishi mumkin, lekin faqat butun kvartaldagi terminallar ishdan chiqquniga qadar yoki hamyon o‘g‘irlangan vaziyatga tushib qolmaguningizcha.

Keling,  bunday qilamiz: sizdan  Aviasales.uzʼga obuna bo’lish,  bizdan esa — hurmat va ehtirom

Telegram

Instagram

O‘zbekiston bank kartalari sharhi va ularni taqqoslash

Bankni tanlashdan oldin bir narsani yodda tutish kerak: asosiy kartalar xarid qilish va naqd pul yechib olish imkonini beradi, Gold, Platinum, Infinite darajasidagi kartalar esa odatda qo‘shimcha xizmatlarni taqdim etadi.

InfinBank

Visa Classic Zero bazaviy dollar kartasini bepul chiqartirish, keyin esa har oyda xizmat uchun 1 dollar to‘lash mumkin. Ammo agar siz hisobingizda 200 dollardan kam bo‘lmagan qoldiqni saqlasangiz, xizmat uchun pul olinmaydi. Kartada butun dunyo bo‘ylab xaridlar va naqd pul yechib olish uchun komissiya yo‘q (lekin u bankomatlarda bo‘lishi mumkin).

Keyingi bosqich — bepul Visa Platinum Zero. Xizmat haqi oyiga besh dollar. Bu yerda ham xizmat haqi olinmasligi mumkin, lekin qoldiq 1000 dollardan oshishi sharti bilan. Bank tariflari bo‘yicha xorijiy bankomatlardan yechib olish uchun komissiya olinmaydi, ammo, yana bir bor, bankomat egasining o‘z komissiya yig‘imi bo‘lishi mumkin. Bir operatsiya uchun oyiga besh ming dollargacha, butun davr uchun esa o‘n ming dollargacha yechib olish mumkin. 

Kartani ilovadagi hisoblar va konvertatsiya orqali, shuningdek, oyiga 1-3 ming dollar miqdorida komissiyasiz Visa Direct orqali to‘ldirish mumkin. Visa direct — bu real vaqt rejimida kartadan kartaga pulni bir zumda o‘tkazish imkonini beruvchi tezkor pul o‘tkazmalari xizmati. Oddiy tushuntiradigan bo‘lsak: bu Uzcard yoki Humo kartalari o‘rtasidagi oddiy pul o‘tkazmasi kabi, faqat bunisi Visa kartalari uchun va butun dunyo bo‘ylab.

Xuddi shu mavzuda ko'proq ma'lumot

Ekonom, biznes va birinchi: samolyotlarda xizmat ko‘rsatish klasslari qanday farq qiladi?

Kapitalbank

Kapitalbank uchta asosiy Visa kartasini taklif etadi. Garchi bank Mastercard chiqarsa-da, sayohat haqida gap ketganda aynan Visa`ga urg‘u beriladi.

• Eng arzon variant — so‘m yoki dollarda ochish mumkin bo‘lgan Visa Gold. Chiqarish va xizmat ko‘rsatish bepul. Xaridlar qilishda bank tomonidan komissiyalar yo’q. Naqd pul yechib olish: O‘zbekistondagi Kapitalbank bankomatlarida — oyiga o‘n million so‘mgacha komissiyasiz, ko’proq miqdor uchun — 0,7%; xorijda — 2%.
• Lineykada ko‘p valyutali Visa Platinum ham mavjud. Bitta kartada sizda birdaniga so‘m, dollar va yevro hisob raqamlari bo‘ladi. Chiqarish bepul, lekin xizmat ko‘rsatish oyiga besh ming so‘m. Agar oyiga 1,5 mln so‘mdan ortiq mablag‘ sarflasangiz yoki kartadagi qoldiq 6,5 mln so‘mdan oshsa, xizmat uchun haq to‘lamasligingiz mumkin.
• Visa Infinite — bu ko‘p valyutali karta bo‘lib, uni chiqarish narxi 200 ming so‘m. Xizmat ko‘rsatish 65 ming so‘mga tushadi, lekin agar barcha hisobvaraqlardan 50 million so‘mdan ortiq qoldiq bo‘lsa va siz oyiga 20 million so‘m sarflasangiz, xizmat uchun haq to‘lashingiz shart emas. 

Kapitalbank`ning barcha kartalari Visa Direct orqali tezkor pul o‘tkazmalarini qo‘llab-quvvatlaydi va ularni o‘z hisobingizdan komissiyasiz to‘ldirishingiz mumkin.

Ipak Yuli Bank

Ipak Yuli`da Visa, Mastercard va UnionPay mavjud. Oddiy kartaga ehtiyoji borlar uchun Visa Start mos keladi. U bepul chiqariladi va xizmat ko‘rsatiladi, xaridlar va ilovadagi bank kartalariga pul o‘tkazmalari uchun esa bir tiyin ham komissiya olinmaydi. Ammo boshqa banklarning kartalariga pul o‘tkazilsa, komissiya 2 dollar turadi.

Premium variant — dollarlik Visa Platinum. Chiqarish uchun 50 ming so‘m to‘lash kerak, oylik xizmat ko‘rsatish esa 50 sentga tushadi — bu joriy kurs bo‘yicha 600 so‘mdan kam.

Visa Infinite dollar kartasini chiqarish 250 ming so‘m turadi, xizmat ko‘rsatish esa oyiga deyarli 5 dollarga tushadi. Poytaxtga yetib kelganingizdan so‘ng, sizni biznes-klass darajadagi avtomobilda bepul transfer kutmoqda, chet elga sayohat qilish uchun esa 2,5 million dollargacha kengaytirilgan sug‘urta mavjud.

Agar siz Xitoy yoki Osiyo mamlakatlariga tez-tez parvoz qilsangiz, UnionPay kartalariga e’tibor berishingiz kerak. Classic versiyadagi karta 25 ming so‘mga chiqarilib, doimiy xizmat haqi yo’q, Platinum esa 50 ming so‘mga chiqariladi va oyiga deyarli 50 sent to‘lov mavjud. Ushbu kartalar Xitoy do‘konlarida chegirmalar va keshbekdan foydalanish imkonini beradi.

Ipak Yuli`ning istalgan valyuta kartasini kassa orqali komissiyasiz to‘ldirish mumkin. Tizim ichidagi konvertatsiya esa bankning joriy kursi bo‘yicha amalga oshiriladi. Naqd pulga kelsak, chet elda yechib olish komissiyasi odatda Visa uchun 2% va UnionPay uchun 0,7% gacha bo‘ladi.

Xuddi shu mavzuda ko'proq ma'lumot

O‘zbekistonda va xorijda parvoz kechiktirilgani yoki bekor qilingani uchun pulni qanday qaytarish mumkin?

Mikrokreditbank (MKBank)

Mikrokreditbank Visa va Mastercard, shuningdek UnionPay kobeyjing kartasini taklif etadi. Kobeydjing kartasi — bu ikkita to‘lov tizimining qo‘shma mahsuloti bo‘lib, ularning imkoniyatlarini bitta plastikda birlashtiradi.

MKBankda eng asosiy karta — Visa Gold. Uni chiqarish 30 ming so‘mga tushadi. Xizmat haqi olinmaydi. Siz u bilan butun dunyo bo‘ylab do‘konlarda komissiyasiz to‘lov qilishingiz mumkin, xorijiy bankomatlardan naqd pul yechib olish uchun esa bank summaning 1 foizini oladi.

Biroz ko‘proq xavfsizlik va imtiyozlarni xohlovchilar uchun Visa Platinum mos keladi. Uni chiqarish narxi 150 ming so‘m, ochishda esa o‘n dollarlik sug‘urta depozitini qoldirish kerak. Ushbu karta bilan siz mehmonxonalarni band qilishda chegirmalarga emas, balki bir yillik sayohat uchun asosiy sug‘urtaga ega bo‘lasiz.

Premium Visa Infinite kartasi ham bor. Uni chiqarish narxi 200 ming so‘m, hisobdagi sug‘urta depoziti esa 30 dollarni tashkil etadi.

Visa`dan tashqari, bank biznes-zallarga cheksiz kirish imkoniyatiga ega bo‘lgan Mastercard World Elite premium kartalari va UnionPay-UzCard kobeyjing kartalarini taklif etadi. Ikkinchisi 40 ming so‘m turadi va O‘zbekiston ichida oddiy milliy kartalar sifatida ishlashi, xorijda esa UnionPay global tizimi orqali to‘lovlarni amalga oshirish imkonini berishi bilan ayniqsa qulay.

O‘zbekiston Milliy banki (NBU)

Milliy aviakompaniyalar bilan tez-tez uchadiganlar uchun O‘zbekiston Milliy banki Uzbekistan Airways bilan hamkorlikda yaratilgan maxsus kobrending kartalarini taklif etadi. Kartalarning o‘ziga xos xususiyati Bonus Miles dasturi bo‘lib, u sizning odatiy xarajatlaringizni deyarli “bepul parvozlar”ga aylantiradi. Gap shundaki, har bir xaridingiz uchun bank sizga ballar beradi, ular millar deb ataladi. Bu millar UzAirPlus dasturidagi shaxsiy hisobingizga tushadi. Supermarket yoki kafelarda karta bilan qancha ko‘p to‘lasangiz, bepul sayohat uchun shuncha tez pul yig‘asiz.

• Sayohatchilar uchun eng ommabop variant — Visa Gold NBU-NAK kobrending kartasi. Uning chiqarilishi 600 ming so‘mga tushadi, besh yillik amal qilish muddatidagi xizmat ko‘rsatish narxi esa shu summa ichiga kiritilgan. Kartaga sarflagan har besh dollaringiz (yoki so‘mdagi ekvivalenti) uchun aviakompaniyaning sodiqlik kartasi hisobiga bir mil bonus olasiz. To‘plangan millarni Uzbekistan Airways va uning hamkorlari aviachiptalariga almashtirish mumkin. Karta bilan birga siz sayohat davrida bepul tibbiy sug‘urta va kecha-yu kunduz konsyerj xizmati yordamiga ega bo‘lasiz. Karta orqali xaridlar komissiyasiz amalga oshiriladi, xorijdan naqd pul yechib olish uchun esa bank 1% oladi.
• Agar millarni tezroq yig’ishni istasangiz, Visa Platinum NBU-NAK`ga e’tibor qarating. Ushbu kartani chiqarish 800 ming so‘mga tushadi, lekin bu kartada millar ham ko‘proq hisoblanadi: har to‘rt dollar xarajat uchun bir mil. Ko‘pincha bank rasmiylashtirish paytida qutlov bonuslarini taqdim etadi, masalan, darhol hisobingizga 1000 mil tushadi. Shuningdek, egalari Uzbekistan Airways aviachiptalariga 5% gacha chegirmalar va reysga ro‘yxatdan o‘tishda ustuvor xizmat ko‘rsatish afzalligiga ega bo’lishlari mumkin.
• VIP-mijozlar uchun MBda Visa Infinite mavjud bo‘lib, u ko‘proq imtiyozlar to‘plamiga ega: 24\7 konsyerj xizmati, 2,5 million dollargacha sug‘urta va 10 ta bepul Fast Track o‘tishi.

Oddiy Visa liniyasidan tashqari, NBUda Gold, Platinum va World Elite toifasidagi Mastercard kartalarini rasmiylashtirish mumkin. Masalan, Mastercard World Elite mukofotini chiqarish 800 ming so‘mga tushadi va bankning maxsus aksiyalari paytida har besh dollarlik xarajat uchun bir yarim mil hisoblanadi. NBU kartalarini Milliy ilovasi orqali yoki bank bo‘limlarida bepul to‘ldirish mumkin.

Xuddi shu mavzuda ko'proq ma'lumot

Aviasales.uz saytida chiptalarni sotib olish orqali millarni qanday to‘plash va tejash mumkin

SMS-xabarnoma qanday ulanadi?

O‘zbekistonda pul o‘tkazish va onlayn xaridlar uchun SMS-kod kerak. Usiz siz kartani Uzum Bank, Payme yoki Click kabi ilovalarga qo‘sha olmaysiz, shuningdek, onlayn xaridlarni tasdiqlay olmaysiz. Agar chet elda paytingiz kartangiz xorijda ishlamaydigan raqamga biriktirilgan bo‘lsa, siz tranzaksiya yoki pul o‘tkazmasini tasdiqlash imkoniyatidan mahrum bo‘lishingiz mumkin.

Bunday vaziyatga tushib qolmaslik uchun raqamingizni roumingda ishlash uchun oldindan tayyorlab qo‘yganingiz ma’qul. Mahalliy faol SIM karta pasport tekshiruvidan o‘tishingizdan oldin bank ilovasiga biriktirilishi kerak. Beeline kabi operatorlarning ofislarida ko‘pincha eng arzon tarifga o‘tishni va unda ijobiy muvozanatni saqlashni tavsiya qilishadi. Bu muhim, chunki uch-olti oy davomida faollik bo‘lmasa, operator raqamni bekor qilishi mumkin va u bilan birga sizning bank hisob raqamlaringizga kirish imkoni ham yo‘qoladi.

Yana bir muhim layfxak — bu oddiy SMSlar o‘rniga push-bildirishnomalarga o‘tish. Ularni bank ilovasi sozlamalarida oldindan yoqishni maslahat beramiz. Pushlar internet orqali keladi, shuning uchun agar siz mehmonxona yoki aeroportda Wi-Fi`ga ulanib olsangiz, sim-kartangizda faol rouming bo’lmasa ham operatsiyani tasdiqlashingiz mumkin. Bu, ayniqsa, faqat uyali aloqaga tayanish xavfli bo‘lgan besh oydan ortiq uzoq safarlarda qutqaradi.

Xuddi shu mavzuda ko'proq ma'lumot

SIM-karta, eSIM yoki rouming? Ta’til payti aloqada bo‘lish usullarini aniqlaymiz

Komissiyalarda pul yo‘qotmaslik uchun maslahatlar

Aqlli sayohatchining asosiy qoidasi — hech qachon dinamik konvertatsiyaga (DCC) rozi bo‘lmaslikdir. Agar terminal yoki bankomat naqd pul valyutasini tanlashni taklif qilsa, doimo dollarni emas, balki mahalliy valyutani bosing. Bir qarashda, summani darhol odatiy valyutada ko‘rish qulay tuyuladi, ammo bu tuzoq: bunday holatda konvertatsiyani sizning bankingiz emas, balki 5 dan 10% gacha ustama bilan terminal egasi bo’lgan bank amalga oshiradi.

Naqd pul olishda ham ehtiyot bo‘lish kerak. Agar bitta qurilma xatoga yo‘l qo‘ysa yoki operatsiyani rad etsa, bu sizning kartangiz bloklanganligini anglatmaydi. Ko‘pincha bu ma’lum bir bankning injiqligi yoki dasturiy ta’minotdagi nosozlik, shuning uchun shunchaki boshqa bankning bankomatini sinab ko‘ring.

Mahalliy aholi bilan suhbatlashish va ularning moliyaviy tizimi qanday tuzilganligini bilish foydali. Bu pulni minimal yo‘qotishlar bilan yechib olish usullarini topishga yordam beradi. Masalan, Tailandda tajribasiz sayyohlar ko‘pincha har bir tranzaksiya uchun 220 bat (taxminan yetti dollar yoki 90 ming so‘m) qat’iy komissiya oladigan ko‘cha bankomatlarida pul yo‘qotishadi. Bunday xarajatlar byudjetga putur yetkazmasligi uchun maksimal ruxsat etilgan summani bir marta yechib olish yoki ba’zida kassa orqali komissiyasiz naqd pul olish mumkin bo‘lgan bank filiallarini izlash yaxshiroqdir.