Powerbankni samolyotga olib chiqish mumkinmi?

Sayohat paytida powerbank juda kerakli narsa, lekin akkumulyatorlarni tashish qoidalari murakkab ko‘rinadi, chunki siz sig‘im va quvvatni tushunishingiz kerak. Tekshiruv paytida sevimli gadjetingizdan ayrilib qolmaslik uchun tashuvchilarning qoidalarini oldindan tekshirib, o‘rganib chiqishingiz kerak.

Biz mA·soatni Vt·soatga qanday o‘tkazishni, bortga qancha zaxira batareyalarni olishga ruxsat berilishini va nima uchun yozuvsiz noma’lum blokni tekshiruvda qoldirishlari mumkinligini aytib beramiz. 2026-yilda powerbankni tashish qoidalari haqida bilishingiz kerak bo‘lgan barcha ma’lumotlar bizning materialimizda.

Powerbankni samolyotga olib chiqish mumkinmi?

Ha, lekin istisnolar bor. Ularni tashish mumkin, lekin faqat qo‘l yukida. Quvvat cheklovlari va xavfsizlik talablari tufayli powerbanklar bagajga qabul qilinmaydi. 

Agar powerbankni chamadonda qoldirsangiz, skanerlash paytida qurilma olib qo‘yiladi va utilizatsiya qilinadi. Shunday qilib, sayohat paytida quvvatlovchi uskunasiz qolish mumkin.

Nega bagajda qoldirish mumkin emas? Litiy akkumulyatorlari ba’zan qizib ketadi yoki tutashadi, bu esa tutun va yong‘in xavfini keltirib chiqaradi. Salonda ekipaj tutunni darhol payqaydi va olovni o‘chiradi, bagaj bo‘limida esa yong‘in sezilmaydi va tezda boshqa narsalarga o‘tadi. Shu sababli, yo‘lovchilar bagajga topshiradigan chamadonlarni tekshirishda xavfsizlik xizmati xodimlari shunchaki litiy-ion batareyali qurilmalarni olib qo‘yishadi.

Powerbank qo‘l yukida: asosiy qoidalar

Powerbankni bagajga qo’ymang. Yuqorida yozganimizdek, ro‘yxatdan o‘tgan bagajda litiy-ionli akkumulyatorlarni tashish taqiqlangan. Ularni faqat o‘zingiz bilan olib yurishingiz mumkin – samolyot saloniga olib chiqiladigan sumka yoki ryukzakda.

Nechta qurilmani bortga olib chiqish mumkin?

Qoidalar, agar ular vatt quvvatiga mos kelsa, bir nechta powerbanklarni olib chiqish imkonini beradi. Odatda bitta yo‘lovchiga bir nechta kichik akkumulyatorlarni tashishga ruxsat beriladi. Telefon va noutbuklar uchun deyarli barcha shaxsiy qurilmalar talablarga javob beradi, shuning uchun 2-3 tasini muammosiz olish mumkin.

Biroq, juda sig‘imli batareyalar uchun aviakompaniya bilan kelishuv talab qilinishi mumkin – qoida tariqasida, bir kishiga ikkitadan ko‘p bo‘lmagan batareyalarga ruxsat beriladi.

Bortda powerbankdan foydalanish mumkinmi?

Har bir aviakompaniyaning litiy-ionli akkumulyatorlarga bo‘lgan o‘z talablari bor, shuning uchun qoidalarni oldindan o‘rganib chiqqan ma’qul. Uzbekistan Airways 100 Vt/soatgacha bo‘lgan qurilmalarni maxsus ruxsatnomasiz qo‘l yukiga olishga ruxsat beradi, ammo kattaroq quvvatli batareyalar (160 Vt/soatgacha) uchun kompaniyaning roziligini oldindan olish kerak.

Uchib ketishdan oldin, qurilma korpusidagi markirovkani albatta tekshirib ko‘ring, chunki sig’imi aniq ko‘rinib turishi kerak. Agar raqamlar o‘chirib tashlangan bo‘lsa, xavfsizlik xodimlari powerbankni qoldirib, uni utilizatsiya qilishlari mumkin.

Quvvat cheklovlari: qanday powerbanklarni samolyotga olib chiqishga ruxsat etiladi?

Xalqaro havo transporti qoidalari akkumulyatorlarni vatt-soat (Wh) quvvatiga qarab uch toifaga ajratadi. Ushbu me’yorlar IKAO va IATA standartlariga mos keladi: mohiyatan, professional batareyalardan tashqari, aksariyat maishiy qurilmalarni tashishga ruxsat beriladi:

Sig‘im va quvvat o‘rtasidagi farq nimada?

Ko‘pincha chalkashlik yuzaga keladi: foydalanuvchilar akkumulyatorlarni milliamper-soatlarda baholashga odatlangan. mA·soat – bu sig‘im, ya’ni powerbankga qancha quvvat sig‘ishini ko’rsatadi. Ammo aviatsiya qoidalari quvvatni vatt-soatlarda hisoblaydi – bu batareya chiqaradigan haqiqiy energiya.

Qurilma bortga o‘tkazilishini aniqlash uchun aynan Vt·soat ko‘rsatkichiga qarash kerak. Agar korpusda faqat mA·soat ko‘rsatilgan bo‘lsa, bu tekshiruvdan o‘tishni kafolatlamaydi, chunki yakuniy quvvat batareya kuchlanishiga ham bog‘liq.

mA·soat bo’yicha limitlar: Powerbank sig‘imi borasida qanday qilib adashmaslik mumkin?

Smartfonlar uchun powerbanklarning aksariyati 5 000 dan 20 000 mA·soatgacha sig‘imga ega – bunday qurilmalarni samolyotga bemalol olib chiqish mumkin. Odatda, sig‘imi 30 000 mA·soatgacha bo‘lgan batareyalarni olib yurishga ruxsat beriladi, bu taxminan 100 Vt·soatga teng. Masalan, 20 000 mA·soat quvvatga ega bo‘lgan powerbank odatda 74-100 Vt·soat atrofida bo‘ladi va me’yorga osongina mos keladi.

30 000-40 000 mA/soatdan yuqori quvvatga ega qurilmalar 100-160 Vt/soat diapazoniga tushishi mumkin. Ularni ham bortga olib chiqishga ruxsat beriladi, ammo ikkita qurilma bilan cheklanish va aviakompaniyaning roziligini oldindan olish kerak bo‘ladi. Yirik quvvat stansiyalari esa, masalan, kemping uchun mo’ljallangan 50 000 mA/soat va undan ortiq bo‘lganlari 160 Vt/soat chegarasidan oshib ketishi aniq va yo‘lovchi reyslarida tashishga ruxsat berilmaydi.

Agar vatt-soatlar o‘rniga faqat sig‘im ko‘rsatilgan bo‘lsa, taxminiy hisob-kitobdan foydalanish mumkin, bunda 20 000 mA·soat taxminan 100 Vt·soatga teng bo‘ladi. Bunday powerbankdan cheklovlarsiz foydalanish va uni qo‘l yukiga olish mumkin. Parvozlar uchun maxsus juda kuchli  uskunani sotib olish xavfli: agar ko‘rsatkichlar ruxsat etilganidan oshib ketsa, qurilmani olib o‘tishga ruxsat berilmaydi.

Xuddi shu mavzuda ko'proq ma'lumot

Yuklar va qo‘l yuklarini qanday tashish kerak: O‘zbekistonlik sayyohlar uchun qoida va tavsiyalar

Powerbankda quvvat ko‘rsatilmagan bo‘lsa, nima qilish kerak?

Ko‘pgina hamyonbop qurilmalarda Vt·soat markirovkasi yo‘q va bu muammo bo‘lishi mumkin. Aeroport xavfsizlik xizmati ko‘rsatilgan xususiyatlarga ega bo‘lmagan akkumulyatorni olib qo‘yish huquqiga ega, chunki ularning me’yorlarga muvofiqligini tekshirishning iloji yo‘q. Bunday bo‘lmasligi uchun oldindan tayyorgarlik ko‘rgan ma’qul.

Taxminiy quvvatni mustaqil ravishda hisoblash mumkin. Buning uchun sig‘im (mAh) va kuchlanish (V) haqidagi ma’lumotlar kerak bo‘ladi, ular odatda korpusda mayda shrift bilan ko‘rsatiladi. Quyidagi formuladan foydalaning:

Wh = (mAh ÷ 1000) × V.

Masalan, 3,7 V kuchlanishda 10 000 mA·soat batareya taxminan 37 Vt·soat, 5 V kuchlanishda esa 50 Vt·soat quvvatga ega. Agar hisob-kitob powerbank quvvati 100 Vt·soatdan oshmasligini ko‘rsatsa, uni salonga olib kirish mumkin, lekin o‘zingiz bilan xususiyatlarni tasdiqlovchi hujjat (masalan, ishlab chiqaruvchining saytidan olingan skrinshot) bo‘lgani maqsadga muvofiq.

Aniq ko‘rsatilgan zavod belgilari bo’lgan powerbanklarni sotib olgan ma’qul. Agar qurilmada parametrlari (Vt·soat, mA·soat, V) ko‘rsatilgan stiker yoki gravyura bo‘lsa, tekshiruvda hech qanday savol tug‘ilmaydi. Butun dunyo bo‘ylab xavfsizlik qoidalari kuchaytirilgani sababli yozuvsiz nomsiz bloklar bortga chiqarilmasligi mumkin. Masalan, Xitoyda CCC sertifikatiga ega bo‘lmagan qurilmalar endi parvozlarga qo‘yilmaydi. Juda bo‘lmaganda, belgisiz qurilma bilan chiqilganda, aeroportdagi tekshiruv xodimlari ko‘rsatkichlarni o‘zlari aniqlashlari yoki o‘z xohishiga ko‘ra qaror qabul qilishlari mumkin, ammo ruxsat berishlariga oldindan umid qilmaslik kerak. 

Samolyotga ikki yoki uchta powerbank olib chiqish mumkinmi?

Ha, mumkin. Qoidalar bir kishiga bir nechta tashqi akkumulyatorlarni olib yurishga ruxsat beradi. Va hatto undan ham ko‘proq lekin har birining quvvati 100 Vt/soatdan oshmasa. Odatda, sayohatga turli qurilmalar uchun 1-3 dona olinadi va bu hech qanday savol tug‘dirmaydi. Asosiysi, barcha powerbanklar quvvat bo‘yicha talablarga javob berishi va to‘g‘ri qadoqlangan bo‘lishi kerak. Agar yuk o‘nlab batareyalar bilan to‘ldirilgan bo‘lsa, xavfsizlik xizmatlari ularni olib o‘tish maqsadini aniqlashtirishi mumkin, ammo qurilmalarning xususiyatlari me’yor doirasida bo‘lsa, rasman bunga ruxsat beriladi.

Quvvati 100 Vt·soatdan yuqori bo‘lgan akkumulyatorlar uchun cheklov amal qiladi: bir kishiga ko‘pi bilan ikki dona. Masalan, oldindan aviakompaniyaning ruxsatini olib, noutbuk uchun 150 Vt/soat quvvatga ega ikkita blok olish mumkin. Telefonlar uchun kichik batareyalar ko‘proq bo‘lishi mumkin. Asosiysi, ularning barchasi qo‘l yukida bo’lishi va qisqa tutashuvdan himoyalangan bo‘lishi kerak.

Powerbankni qanday qilib to‘g‘ri qadoqlash kerak?

Akkumulyatorlarni himoya g‘ilofi yoki zavod qadog‘ida olib yurgan yaxshiroq. Bu portlar va kontaktlar sumkadagi kalitlar, tangalar yoki boshqa metall buyumlarga tegmasligi uchun kerak.

Agar shaxsiy quti bo‘lmasa, har qanday zich quti yoki hatto oddiy zip-paket ham mos keladi. Paket qisqa tutashuv xavfini bartaraf etadi va aeroport xavfsizlik xodimlari tomonidan ortiqcha savollarning oldini olishga yordam beradi.

Xuddi shu mavzuda ko'proq ma'lumot

Samolyotga chiqishda qancha suyuqlik olish mumkin: qo‘l yuki va bagajni o‘tkazish qoidalari

Powerbankni bagajda olib o’tish mumkinmi?

Yo‘q, powerbankni bagajda olib yurish mumkin emas. Hech bir aviakompaniya litiy-ionli batareyalarni ro‘yxatdan o‘tgan bagajga topshirishga ruxsat bermaydi – bu aviatsiya xavfsizligi qoidalari bilan taqiqlangan. Agar aeroport xavfsizlik xizmati chamadonda batareya borligini aniqlasa, xavfli buyum olib tashlanmaguncha bagaj uchishga qo‘yilmasligi mumkin. Eng yaxshi holatda powerbank musodara qilinadi, eng yomon holatda esa reys jo‘nashga tayyorlanayotganda tekshiruvlarga vaqt sarflashga to‘g‘ri keladi.

Yodda tuting: qoidalar buyumlarni bagajga topshirishdan oldin gadjetlardan litiy batareyalarini chiqarib olishni talab qiladi. Agar chamadonda noutbuk, kamera yoki boshqa texnika bo‘lsa, barcha ehtiyot va tashqi akkumulyatorlar salonda bo‘lishi kerak. Gadjetlarni batareyasiz topshirish mumkin. Masalan, giroskuterni tashishda undan batareyani chiqarib olish, uning kontaktlarini izolyatsiya qilish va qo‘l yukiga olish kerak. Busiz bagaj tashishga qabul qilinmaydi. 

Mashhur aviakompaniyalarda powerbank olib o‘tish qoidalari

Aksariyat kompaniyalarning tashish shartlari o‘xshash, chunki ular IATA xalqaro standartlariga asoslanadi. Ammo bortdagi qurilmalar soni va ulardan foydalanish bo‘yicha boshqa muhim holatlar mavjud.

Parvozdan oldin tashuvchining rasmiy saytiga qarang. Ba’zi hududlarda qoidalar boshqacha bo‘lishi mumkin va powerbankni aeroportda tekshiruvda qoldirgandan ko‘ra, o‘zgarishlar haqida oldindan bilib olgan ma’qul.

Chek-list: Powerbankni qanday qilib muammosiz olib o‘tish mumkin?

• Faqat qo‘l yukida. Yana bir bor eslatib o‘tamiz, powerbanklarni doimo o‘zingiz bilan olib yurishingiz va ularni bagajga topshirmasligingiz kerak.
• Quvvatni tekshiring. Parvozdan oldin, akkumulyatorning xususiyatlari me’yorga mos kelishiga ishonch hosil qiling. Agar quvvat 160 dan ortiq bo‘lsa, aviakompaniyadan ruxsat so‘rang.
• Texnikani to‘g‘ri qadoqlang. Tashish paytida batareyani izolyatsiya qilish maqsadga muvofiq: sumka yoki g‘ilofning alohida cho‘ntagiga joylashtirish kerak. Bu qurilmani tasodifiy qisqa tutashuvdan saqlaydi. Powerbankni nazorat punktida olish oson bo‘lishi uchun uni yuqoriroqqa joylashtirgan ma’qul.
• Sifati va sozligini tekshiring. Korpusida yoriqlari yoki shishishi bo‘lgan shikastlangan powerbankni olib chiqish mumkin emas. Shuningdek, sayohat oldidan belgilarsiz eng arzon «nomsiz» akkumulyatorni sotib olmaslik kerak — bu holda qurilmaning xavfsizlik nazoratidan o‘tmasligi ehtimoli yuqori. Barcha xususiyatlari ko‘rsatilgan mashhur brendning sertifikatlangan powerbanki (masalan, Apple`ning Magsafe, Xiaomi, HOCO, Baseus) — tekshiruvdan xotirjam o‘tish kafolatidir.
• Aviakompaniya qoidalarini o‘rganing. Parvozdan oldin rasmiy saytda tashuvchining dolzarb talablari bilan tanishib chiqish foydali bo’ladi. Agar qoidalar yangilangan bo‘lsa, ro‘yxatdan o‘tishda muammolarga duch kelmaslik uchun bu haqda oldindan bilib olganingiz ma’qul.

🎨 Maqola uchun illyustratsiyalar muallifi — SashaShura.