Xitoyda qayerlarda cho‘milish mumkin: Xaynandan Sariq dengizgacha bo‘lgan 8 ta kurort
Sohillar, osmono‘par binolar, Eyfel minorasining nusxasi va dengiz bo‘yida hordiq chiqarish g‘oyalari.
Xitoy qirg‘oqlarini uchta dengiz — Janubiy Xitoy, Sharqiy Xitoy va Sariq dengiz yuvib tursa-da, u kamdan-kam hollarda sohilbo‘yi dam olish maskani sifatida tasavvur qilinadi. Xitoy qirg‘oqlari katta va rang-barang: ayrim go‘shalar tungi hayot shaydolariga ma’qul kelsa, boshqalari xilvatda qolishni istovchilarga yoqadi. Qolaversa, o‘zbekistonliklar Materik Xitoyga bir tashrif davomida 30 kungacha vizasiz sayohat qilishlari mumkin. Biz Xaynandan tortib Beydayxegacha bo‘lgan sakkizta kurort haqida ma’lumot to‘pladik va u yerga qachon borgan ma’qulligi haqida so‘z yuritamiz.
O‘zbekiston fuqarolariga Materik Xitoyga, jumladan Xaynan oroliga borish uchun bir tashrif davomida 30 kungacha va istalgan 180 kunlik davr mobaynida ko‘pi bilan 90 kungacha viza talab etilmaydi. Bu qoida Gonkong va Makaoga taalluqli emas: ular o‘ziga xos kirish qoidalariga ega maxsus ma’muriy hududlardir.
Gonkong vizasini oldindan rasmiylashtirish zarur. Hujjatlarni Xitoy elchixonasi yoki konsulligi orqali topshirish mumkin. Toshkentda ular viza markazida shaxsan qabul qilinadi. Makaoga esa vizani yetib borgach, to‘g‘ridan-to‘g‘ri chegara o‘tish punktida olish mumkin.
Xaynan
Qanday yetib boriladi: Uzbekistan Airways to‘g‘ridan-to‘g‘ri reyslari, chiptalar 4 million so‘mdan boshlanadi.
Qachon borgan ma’qul: noyabr–aprel.
Kimlarga mos keladi: ham diqqatga sazovor joylarni aylanib, ham oppoq qum ustida yayrab dam olishni istovchilarga.
Xaynan — Xitoyning eng janubiy viloyati va Janubiy Xitoy dengizi yuvib turuvchi tropik orol. U Gavayi orollari bilan deyarli bir xil geografik kenglikda joylashgan. Iqlimi ham shunga o‘xshash. Bu yerda yiliga 300 kundan ortiq quyoshli kun kuzatiladi. O‘rtacha havo harorati +25 °C ni tashkil etadi, dengiz suvi esa qishda ham iliq turadi. Cho‘milish uchun eng qulay joy — Yalunvan ko‘rfazi. U yerdagi suv feruza rangda, o‘n metr chuqurlikda ham dengiz tubi ko‘rinib turadi, qirg‘oq bo‘ylab esa palmalar va besh yulduzli mehmonxonalar qad rostlagan.
Vanningdagi xotirjamlikni xush ko‘ruvchilarga relikt o‘rmonli Shimey ko‘rfazi va dayving qilish uchun qulay, odami kam bo‘ladigan Szyatszin oroli yoqishi tayin. Quyosh botishini esa oroldagi eng uzun sohil — Sanya-Beyda kutib olgan ma’qul. Bu yerdagi suv qo‘shni ko‘rfazlardagidek tiniq emas, shezlonglar ham unchalik ko‘p emas. Ammo dengizga tushish qiyaliksiz, qum mayin, infratuzilma esa yaxshi rivojlangan: bolalar bilan dam olayotgan bo‘lsangiz, ayni muddao.
Sanyadan paromda 15 daqiqada “Bounty oroli” deb ham ataluvchi Sidao oroliga yetib borsa bo‘ladi. Orolga keluvchilar dengizda cho‘milishadi, baliqchilar qishlog‘ini kezishadi va marjon qoyalari bo‘ylab g‘avvoslik qilishadi.
Agar megapolis shukuhini his qilmoqchi bo‘lsangiz, orol markazi — Xaykouga yo‘l oling. Bu yerda qulay sohillar bor: shezlonglar va kafelarga to‘la gavjum Xolidey, vindserfing uchun Sisyu va sokin Bayshamen. Shuningdek, Xaykouda Xaynan tropik yovvoyi tabiat bog‘i joylashgan bo‘lib, u yerdagi keng volyerlarda pandalar, yo‘lbarslar, kapibaralar va boshqa hayvonlar yashaydi.
Makao
Qanday yetib boriladi: Pekin orqali tranzit reyslar, chiptalar 4,1 million so‘mdan boshlanadi.
Qachon borgan ma’qul: oktyabr–dekabr.
Kimlarga mos keladi: sohil hordig‘ini me’morchilik va tungi hayot bilan uyg‘unlashtirmoqchi bo‘lganlar uchun.
Makao 400 yildan ortiq Portugaliya mustamlakasi bo‘lgan. Bugungi kunda bu yerga turlicha me’moriy uslublar uyg‘unligi hamda tungi hayot, jumladan, kazinolar uchun kelishadi. Chok Van sohilida shovqin-surondan xoli dam olish mumkin. U yashil adirlar bag‘ridagi mitti ko‘rfazda pana topgan. Dam olish kunlari mahalliy aholi bu yerda ko‘pincha piknik uyushtiradi. Koloan orolidagi Xak-Sa sohiliga ham borib ko‘ring. U dengiz tubidagi minerallar sababli paydo bo‘lgan qora qumi bilan nom qozongan. To‘g‘ri, eroziya oqibatida qumning bir qismini materikdan olib kelishga to‘g‘ri kelgan, shu bois u hozir ko‘proq to‘q kulrang tusda. Sohilda voleybol o‘ynashadi, yaqin atrofda esa ajoyib portugal restorani bor.
Kotai tumanidagi hashamatli mehmonxonalar oralab sayr qiling. Bu yerda hayot kechayu kunduz qaynaydi. Ko‘p qavatli kazinolar majmuasini, mahalliy Eyfel minorasi nusxasini va mashhur me’mor Zaha Hadid loyihalagan Morpheus mehmonxonasining futuristik binosini tomosha qiling. Mustamlaka davri me’morchiligidan bahramand bo‘lish uchun Makaoning YUNESKO Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan Qadimiy shahriga boring. Senado maydonida sayr qilib, Avliyo Pavel sobori qoldiqlariga yetib borsangiz, o‘zingizni go‘yo Yevropada yurgandek his qilasiz.
Gonkong
Qanday yetib boriladi: Urumchi yoki Pekin orqali tranzit reyslar, chiptalar 4,3 million so‘mdan boshlanadi.
Qachon borgan ma’qul: sohilbo‘yi hordig‘i uchun — maydan noyabrgacha.
Kimlarga mos keladi: katta shaharda bir necha kun o‘tkazish barobarida dengizdan ham voz kechishni istamaydiganlar uchun.
Osmono‘par binolar, moliya markazlari va tinimsiz shoshqaloqlik shahri bo‘lmish Gonkong sohilbo‘yi dam olish maskani sifatida kamdan-kam esga olinadi. Biroq bu yerda ham rasmiy kostyumni shortikka almashtirib, kunni suv bo‘yida o‘tkazsa bo‘ladi. Gonkongning materik qismini uch tomondan Janubiy Xitoy dengizi o‘rab turadi, uning tevaragida esa 260 dan ortiq orol bor.
Repals-Beyning hashamatli sohilida miriqib hordiq chiqaring. Ilgari bu yerda qaroqchilar berkingan bo‘lsa, bugun yaxta-klublar va hashamatli maskanlarda vaqt o‘tkazishni yoqtiruvchilar jam bo‘ladi. Janubdagi Shek O sohili esa tog‘lar bilan o‘ralgan bo‘lib, unga olib boruvchi yo‘l buralib ketgan ilonizi yo‘ldan o‘tadi. Suv tiniq, ammo to‘lqinli: syorferlar bu go‘shani aynan baland to‘lqinlari uchun qadrlashadi.
Shovqin-surondan qochish uchun Lantau oroliga yo‘l olish mumkin. Mahalliy Cheun-Sha plyaji uch kilometrga cho‘zilgan bo‘lib, Gonkongdagi eng uzun sohillardan biridir. Burun uni ikki qismga ajratib turadi: kafelar va infratuzilmaga ega yuqori qism hamda deyarli kimsasiz, yovvoyi quyi qism. Bu yerda sochiqni to‘shab, o‘zingizni xuddi Robinzondek his qilishingiz mumkin. O‘sha Lantauda uylari hamon suv ustidagi qoziqlarda turgan Tay O baliqchilar qishlog‘i ham bor. Qayiqqa o‘tirib kanallar bo‘ylab suzing, so‘ngra krevetkalardan tatib ko‘ring. Mahalliy aholining so‘zlariga ko‘ra, ular butun Gonkongdagi eng mazzalisidir.


Gulanyu
Qanday boriladi: Pekin yoki Urumchida samolyot almashtirib Syamingacha, u yerdan orolga paromda taxminan 20 daqiqalik yo‘l.
Qachon borgan ma’qul: may–sentyabr.
Kimlarga mos keladi: mashinasiz ko‘chalarda shoshmasdan sayr qilishni va turli davrlarga oid me’morchilik namunalarini tomosha qilishni yoqtiradiganlar uchun.
XIX asrda Syamin tasarrufidagi Gulanyu oroli xalqaro manzilgohga aylangan: turli mamlakatlardan kelgan chet elliklar bu yerda o‘zlarining milliy uslublarida uylar qura boshlagan. Shu bois bu yerda viktoriancha qasrlar, gotika cherkovlari va neoklassik villalar yonma-yon qad rostlab turibdi. Orolda mashinalar deyarli yo‘q, shu sababli tor ko‘chalarda xotirjam va uzoq vaqt aylanib yurish mumkin (shovqinli Toshkentdan keyin ayni muddao). Orolni Sharqiy Xitoy va Janubiy Xitoy dengizlarini bog‘lab turuvchi Tayvan bo‘g‘ozi suvlari yuvib turadi.
Quyoshda toblanish uchun orolning janubiy tomoni qulayroq. Eng gavjum va yaxshi jihozlangan plyaj — Gantszayxou. Agar xilvat joy istasangiz, Quyosh nuri qoyasi etagidagi Meyxuaga boring. Osiyocha peshtoqlari antik ustunlar bilan uyg‘unlashgan Xaytyantangou villalar majmuasini kashf qiling hamda ko‘shklar va hovuzlarga ega an’anaviy xitoycha Shuchjuan bog‘ini aylanib chiqing. Aynan uslublarning mana shunday o‘ziga xos qorishuvi tufayli Gulanyu YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan.
Ko‘cha musiqachilarini tinglang yoki Pianinolar muzeyiga tashrif buyuring. Gulanyuda pianinoning o‘ziga xos tarixi bor. XX asr boshlarida bu yerga badavlat yevropaliklar va xitoyliklar ko‘chib kelib, o‘zlari bilan birga cholg‘u asboblarini olib kelishgan. Binobarin, qasrlarning ochiq derazalaridan doimo musiqa sadolari yangrab turgan.
Sindao
Qanday boriladi: Chunsin yoki Urumchida samolyot almashtirish orqali, chiptalar 2,9 mln so‘mdan boshlanadi.
Qachon borgan ma’qul: iyun–sentyabr.
Kimlarga mos keladi: dengiz bo‘yida hordiq chiqarish bilan birga nemis me’morchiligini ko‘rishni va Pivo muzeyiga borishni xohlovchilar uchun.
Shahar nomi xitoy tilidan tarjima qilinganda “yashil orol” degan ma’noni anglatadi. Biroq Sindao birinchi navbatda o‘zining Tsingtao pivosi va me’morchiligi bilan mashhur. XIX asr oxirida Sariq dengiz bo‘yidagi bu shahar Germaniya konsessiyasi bo‘lgan: Xitoy ushbu hududni Germaniyaga ijaraga bergan edi. Xorijiy ta’sir izlari hanuzgacha yaqqol ko‘zga tashlanadi: gohida o‘zingizni Xitoyda emas, balki xuddi Bavariyada yurgandek his qilasiz. Qizil cherepitsali tomlar, orasta ko‘chalar, qora yog‘och mebelli barlar — bularning barchasi aynan Sindao haqida.
Markazdan nariroqda, janubi-sharqiy sohildagi Shilaojen plyajida dam oling. U yerda voleybol maydonlari, sapbordlar va katamaranlar ijarasi yo‘lga qo‘yilgan. Xilvatlik istasangiz, Xuandao tumanidagi Oltin plyajga yo‘l oling. Shaharning bosh ramzi — dengiz ichkarisiga 440 metr kirib borgan Chjansyao pirsida suratga tushing. Uning chekkasida Xitoy uslubidagi ikki qavatli shiypon qad rostlagan. Uni tanib olish juda oson: u mahalliy pivo yorlig‘ida tasvirlangan.
Syaoyushan bog‘ida yoki shahar markaziy plyaji bo‘ylab sayr qiling. Bu yerda quyosh botishini tomosha qilish zavqli, ammo cho‘milish unchalik qulay emas — odam haddan tashqari ko‘p. Tsingtao pivo muzeyiga ekskursiyaga boring. Ushbu pivo zavodiga 1903-yilda nemis ko‘chmanchilari asos solgan. Bugungi kunda u Xitoydagi eng yirik pivo ishlab chiqaruvchilardan biridir. Yoz faslida suvo‘tlarning gullashi tufayli Sindao qirg‘oqlarida Sariq dengiz suvi yashil tusga kiradi. Biroq maxsus jihozlangan sohillarda to‘rlar o‘rnatilgan bo‘lib, bemalol suzish mumkin.
Veyxay
Qanday boriladi: Pekin yoki Shanxayda samolyot almashtirish orqali, chiptalar 2,8 mln so‘mdan boshlanadi.
Qachon borgan ma’qul: iyul–sentyabr.
Kimlarga mos keladi: ta’tilni to‘laqonli xotirjamlikda va miriqib o‘tkazmoqchi bo‘lganlar uchun.
Mamlakat shimoli-sharqidagi Shandun provinsiyasida joylashgan mazkur kurort-shahar o‘zining Veyxay xalqaro plyaji bilan nom qozongan. Sayyohlar eng ko‘p oqib keladigan mavsumda ham bu yer ancha keng va bepoyon bo‘ladi. Plyaj qariyb uch kilometrga cho‘zilgan, suvi tiniq, oppoq mayin qumi esa xuddi unga o‘xshaydi: uni kaftga olsangiz, barmoqlaringiz orasidan oson sirg‘alib tushadi.
Yumshoq iqlim, ignabargli o‘rmonlar (shaharning toza ekologiyasi hatto BMT tomonidan ham e’tirof etilgan), Xaynan yoki Gonkongdagidan ancha arzon narxlar hamda qo‘shni Janubiy Koreyadan keltirilgan mo‘l-ko‘l tovarlar sizni befarq qoldirmaydi. Veyxay markazidan taxminan bir soatlik masofadagi Venden tumanida joylashgan qaynoq buloqlarda huzur qiling. Mahalliy aholining ta’kidlashicha, bunday vanna muolajalari ko‘plab xastaliklarga foydali, deb hisoblanadi. Haqiqatan ham, tetik va bardam keksalarni ko‘rib, bunga ishonmaslikning iloji yo‘q. Shaharga yaqin bo‘lgan Lyugun oroliga bir kunlik sayohat qiling. Bir paytlar bu yerda zamonaviy Xitoy harbiy-dengiz floti shakllangan bo‘lib, uning tarixi haqida Yaponiya-Xitoy urushi muzeyida batafsil so‘zlab beriladi. Bugun esa orolda o‘rmon so‘qmoqlari bo‘ylab bemalol sayr qilish mumkin.
Veyxay hududidagi bosh xiyobon — Xuanxuylouni aylanib chiqing. Jismoniy mashg‘ulot istasangiz, Naygu tog‘i etagidagi ko‘shkka eltuvchi zinapoyalardan ko‘tariling. Mazkur ko‘shk XV asrda, Min sulolasi davrida bunyod etilgan, Ikkinchi jahon urushi yillarida vayron qilinib, keyinchalik qayta tiklangan. Tepalikka ko‘tarilish asnosida butun shahar kaftdek namoyon bo‘ladi.
Dalyan
Qanday boriladi: Urumchi, Chendu yoki Pekin orqali samolyot almashtirib boriladi, chiptalar 4,6 mln so‘mdan boshlanadi.
Qachon borgan ma’qul: iyuldan sentyabrgacha.
Kimlarga mos keladi: hordiqni plyaj, attraksionlar bog‘i va yangi tutilgan dengiz mahsulotlari bilan birga olib bormoqchi bo‘lganlar uchun.
XIX asr oxirida bu yerlarni Rossiya imperiyasi ijaraga olib, bu yerda Dalniy port-shahriga asos solgan. Shahar bosh rejasini Peterburg me’morlari ishlab chiqqan, shu bois Dalyanda hanuz neoklassitsizm va modern uslubidagi hashamatli qasrlarni uchratish mumkin.
Hozir Dalyan — Xitoy shimoli-sharqidagi mashhur dengiz kurorti. U tez-tez mamlakatning eng yashil shaharlaridan biri deb e’tirof etiladi: bog‘lar Sariq dengiz manzarasi ochiladigan tepaliklarda barpo etilgan. Sohil chizig‘i 200 kilometrga cho‘zilgan. Asosiy qo‘ltiq portga ajratilgani bois plyajlar, asosan, markazdan tashqarida joylashgan. Ularga taksi yoki jamoat transportida borishga to‘g‘ri keladi.
Chig‘anoq, Sinxay va Oltin tosh plyajlarida kun bo‘yi miriqib dam oling. U yerda kafelar, barbekyu maydonchalari va suv ko‘ngilochar vositalari mavjud: gidrotsikllar, katamaranlar, dayving, snorkeling (niqob va trubka bilan suzish), vindsyorfing hamda kayting shular jumlasidandir.
Discovery Kingdom attraksionlar bog‘ida maroqli vaqt o‘tkazib, barcha attraksion tepaliklarida uchib chiqing. Disneylendning mahalliy muqobili oltita mavzuviy hududga bo‘lingan: hammasini aylanib chiqquningizcha o‘zingizni yana bolalardek his qilasiz. Dengiz mahsulotlaridan albatta tatib ko‘ring. Baliqchilar tong sahardanoq ovlangan ne’matlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri restoranlarga yetkazib berishadi. Shu bois bir necha soat avval tutilgan krevetkalarni nonushtada tatib ko‘rish bu yerda odatiy holdir.
Beydayxe
Qanday boriladi: Pekingacha samolyotda, u yerdan esa tezyurar poyezd yoki avtobusda boriladi.
Qachon borgan ma’qul: iyundan sentyabrgacha.
Kimlarga mos keladi: bolali oilalar va osoyishta hordiq izlayotganlar uchun.
Kurortga 1898-yilda Sariq dengiz sohilida, Pekindan 280 kilometr narida asos solingan. Bu yerdagi hordiq dabdabadan xoli, qimmatbaho yaxtalar va balandparvoz mehmonxonalarsiz, lekin osoyishta va uydagidek shinam kechadi. Beydayxega, asosan, mayin tillarang qumli va sayoz plyajlar uchun boriladi, shu bois bolalar bilan dam olish juda qulay. Sohil bo‘ylab kafelar, restoranlar va do‘konlar ishlab turibdi.
Shaharning ikkita asosiy plyajini taqqoslab ko‘ring. Markaziy plyaj gavjum va keng bo‘lib, uni Yo‘lbars toshi, deb ham atashadi: bu yerdagi xarsanglar yo‘lbars chiziqlaridek tus olgan. Sharqiy tog‘ esa tiniq suvli sokin sohil bo‘lsa-da, u yerdagi infratuzilma birmuncha kamtarona.
Buyuk Xitoy devoriga borib ko‘ring. Uning “Ajdarho boshi” deb ataluvchi qismi Buyuk Xitoy devori dengiz bilan tutashadigan kam sonli nuqtalardan biri. Bu yerga muntazam ekskursiyalar uyushtiriladi. Beydayxedan mashinada yoki transfer orqali bir soatda yetib olsa bo‘ladi.
Xitoy kurortlariga qachon borgan ma’qul
Xitoyning plyaj kurortlari turli dengizlar sohilida joylashgani sababli mavsumlar bir vaqtga to‘g‘ri kelmaydi: janubda qishda ham cho‘milishadi, shimolda esa faqat yozda.
Janubiy Xitoy dengizi — bu Xaynan, Gonkong va Makao. Xaynanda plyaj mavsumi noyabrdan aprelgacha davom etadi: suv iliq (+22–26 °C), havo quruq va quyoshli bo‘ladi. Iyun oyidan avgustgacha orolda namlik ko‘tarilib, tayfunlar ehtimoli ortadi. Gonkong va Makaoda esa, aksincha, yozda cho‘milishadi: maydan oktyabrgacha suv harorati +25–29 °C gacha isiydi, ammo bu oylarda havo dim bo‘lib, yog‘ingarchilik ko‘payadi. Cho‘milish uchun emas, balki shahar aylanish uchun borsangiz, Makaoga havo harorati +23–28 °C bo‘ladigan oktyabr–dekabr oylarida borgan ma’qul.
Tayvan bo‘g‘ozidagi Gulanyu orolida plyaj hordig‘i uchun may va sentyabr oylari to‘g‘ri keladi: yozda bu yerda yomg‘irlar mavsumi bo‘ladi. Suv harorati bu davrda taxminan +25 °C ga yetadi.
Sariq dengiz — bu Sindao, Dalyan, Veyxay va Beydayxe. Bu yerda faqat iyundan sentyabrgacha cho‘milish mumkin. Iyul va avgust oylarida suv harorati +24–26 °C gacha ko‘tariladi. Sentyabrda baxmal mavsum boshlanadi, dengiz esa hamon iliq bo‘ladi.
Ko‘p beriladigan savollarga javoblar
Xitoyda eng yaxshi plyaj hordig‘i qayerda?
Xaynanda. U yerda tropik iqlim, cho‘milish esa hatto qishda ham mumkin. Sanyada obod qo‘ltiqlar joylashgan, Vanning syorfing uchun qulay, Xaykouda esa plyajdagi hordiqni shahar sayri va xaridlar bilan bemalol uyg‘unlashtirish mumkin.
Xitoyda yil bo‘yi cho‘milish mumkinmi?
Faqat Xaynanda. Janubiy Xitoy dengizining ushbu qismida suv harorati kamdan-kam hollarda +22 °C dan pastga tushadi.
Xitoyda qaysi dengiz iliqroq?
Janubiy Xitoy dengizi. Yozda u +30 °C gacha isiydi, qishda esa +22–25 °C atrofida bo‘ladi. Sariq dengiz shimolroqda joylashgan, shuning uchun suvi salqinroq.
Toshkentdan qayerga to‘g‘ridan-to‘g‘ri uchish mumkin?
Ushbu maqoladagi kurortlardan faqat Xaynandagi Sanyaga: to‘g‘ridan-to‘g‘ri reyslarni Uzbekistan Airways amalga oshiradi, chiptalar 4 mln so‘mdan boshlanadi. Beydayxega yetib olish uchun esa Pekinga to‘g‘ridan-to‘g‘ri reys bilan uchib, u yerdan tezyurar poyezd yoki avtobusda ikki yarim soatdan besh soatgacha yo‘l yurish mumkin. Qolgan shaharlarga samolyot almashtirib uchiladi.
Xitoyda bolalar bilan qayerda dam olgan yaxshi?
Xaynanda Sanya-Bey plyaji juda mos keladi: dengizga kirish qiyaliksiz, silliq, qumi yumshoq, infratuzilmasi rivojlangan. Beydayxeda esa mayin qumli va sayoz plyajlar bor. Dalyanda plyajlardan tashqari Discovery Kingdom attraksionlar bog‘i ham mavjud.