O‘zbekistonda qanday qilib shengen olish mumkin?

Shengen olish — u qadar qiyin emas. Harakatlar tartibini tushunsangiz, bu ancha oson ko‘rinadi. O‘zbekistonda hujjatlarni qayerga topshirish, hisobda qancha pul bo‘lishi kerakligi, qabulga qanday yozilish mumkinligi va Yevropaga kirishda nimalar o‘zgarganini tushuntiramiz.

Shengen vizasi — Yevropa mamlakatlariga kirish uchun beriladigan ruxsatnoma bo‘lib, u qo‘shimcha chegara tekshiruvlarisiz va boshqa vizalarsiz mamlakatlar orasida erkin harakatlanish imkoniyatini yaratadi.

Ushbu viza bilan Shengen hududidagi 27 ta davlatga kirish mumkin:

Avstriya, Belgiya, Vengriya, Germaniya, Gretsiya, Daniya, Islandiya, Ispaniya, Italiya, Latviya, Litva, Lixtenshteyn, Lyuksemburg, Malta, Niderlandiya, Norvegiya, Polsha, Portugaliya, Slovakiya, Sloveniya, Finlyandiya, Fransiya, Xorvatiya, Chexiya, Shveytsariya, Shvetsiya, Estoniya. Bunda siz bir mamlakatning konsulligiga ariza topshirasiz, lekin ro‘yxatdagi barcha mamlakatlarga kirish imkoniyatiga ega bo‘lasiz.

Shengen bilan yana qaysi davlatlarga kirish mumkin? 

Shengen hududiga kirmaydigan ba’zi mamlakatlar sayyohlarni amaldagi ko‘p martalik shengen vizasi asosida — milliy viza rasmiylashtirilmasdan qabul qilishadi. Bunday viza bilan 180 kun oralig’ida, masalan, Bolgariya, Kipr, Ruminiya, Meksika va Albaniyada 90 kungacha bo‘lish mumkin. Shu bilan birga, Kyurasao va Sent-Martinda shengen bo‘yicha 30 kungacha qolishga ruxsat berilgan.

Ba’zi vizalar qo‘shimcha imkoniyatlarga ega. Masalan, fransuz shengeni nafaqat Fransiya va Monakoga, balki mamlakatning Karib havzasi va Janubiy Amerikadagi hududlariga tashrif buyurish imkonini beradi. Daniya vizasi bilan ba’zi hollarda Grenlandiya va Farer orollariga kirish mumkin, ammo hujjatlarni topshirayotganda bu haqda oldindan e’lon qilish kerak.

Shengen tarkibiga qaysi davlatlar kirmaydi?

Buyuk Britaniya hech qachon Shengen kelishuviga a’zo bo‘lmagan, shuning uchun tashrif buyurish uchun alohida viza olish kerak. Irlandiya esa Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lsa-da, Shengen hududiga kirmaydi (Shimoliy Irlandiya bilan adashtirmang — bu Buyuk Britaniyaning bir qismi).

Keling,  bunday qilamiz: sizdan  Aviasales.uzʼga obuna bo’lish,  bizdan esa — hurmat va ehtirom

Telegram

Instagram

Shengen vizalarining qanday turlari mavjud?

Shengen vizasi bir safarda bir nechta Yevropa mamlakatlariga sayohat qilish imkonini beradi. Maqsadi va yashash muddatiga qarab u bir necha turlarga bo‘linadi:

• Qisqa muddatli viza (C turi) — 180 kunlik davr ichida 90 kungacha bo‘lgan sayohatlar uchun mo‘ljallangan. U turizm, ish safarlari va mehmon sifatida tashrif buyurish uchun rasmiylashtiriladi.
• Uzoq muddatli viza (D turi) — o‘qish, ish yoki oilaviy sabablarga ko‘ra Shengen davlatida 90 kundan ortiq qolishni rejalashtirganlar uchun kerak.
• Tranzit vizasi (A turi) — Shengen davlati aeroportida tranzit hududidan tashqariga chiqmasdan o‘tish uchun talab qilinadi.

Viza turi safar maqsadiga qarab tanlanadi. Ikki haftalik ta’til uchun C turdagi qisqa muddatli viza, uzoq muddatli turish uchun esa D turdagi milliy viza mos keladi. Talablar va hujjatlar shunga bog‘liq, shuning uchun to‘g‘ri toifani tanlash muhim, aks holda rad etilishi mumkin.

O‘zbekistonda shengenni qayerda rasmiylashtirish mumkin?

Garchi viza Shengen hududi mamlakatlari bo‘ylab sayohat qilish imkonini bersa-da, siz bormoqchi bo‘lgan asosiy mamlakatning konsulligi orqali ariza topshirishingiz kerak. Odatda bu siz eng ko‘p kun o‘tkazishni rejalashtirgan mamlakat bo’ladi. Masalan, yo‘nalishning katta qismi Fransiyadan o‘tsa, hujjatlar Fransiya elchixonasiga topshiriladi. Agar sayohat taxminan bir xil bo‘lish muddatiga ega bo‘lgan bir nechta mamlakatni o‘z ichiga olsa, ariza birinchi kirish mamlakatining konsulligi orqali topshiriladi. 

Hujjatlarni borish mamlakatining elchixonasi yoki viza markaziga topshirish mumkin: 

• Fransiya, Italiya, Germaniya, Latviyaning O‘zbekistonda elchixonalari bor, hujjatlarni to‘g‘ridan to‘g‘ri qabul qilishadi.
• Niderlandiya, Chexiya, Vengriya, Litva, Avstriya va Gretsiya uchun O‘zbekistondan kelgan abituriyentlar hujjatlarni elchixonaga emas, balki Toshkentdagi VFS Global viza markazi orqali topshiradi.
• Ispaniya va Slovakiyaga vizalar BLS viza markazi orqali rasmiylashtiriladi.

Garchi aksariyat shengen davlatlarining Toshkentda elchixonalari bo‘lsa-da, hujjatlarni viza operatori orqali topshirish kerak. Xalqaro viza markazlari konsulliklarning topshirig‘i bilan ishlaydi. Ular hujjatlarni qabul qiladi, biometrik ma’lumotlarni to‘playdi, fayllarni elchixonaga topshiradi, lekin viza berish to‘g‘risida qaror qabul qilmaydi.

O‘zbekistonda shengen davlatlarining hammasida ham konsulxonalar mavjud emas va bunday hollarda ularning manfaatlarini boshqa davlatlarning elchixonalari ifodalaydi.

Agar mamlakatning O‘zbekistonda konsulligi bo‘lmasa, shengenni qayerdan olish mumkin:

Safarni rejalashtirishdan oldin hujjatlarni qayerga topshirishni aniqlashtiring, chunki mamlakat vakolatxonalari ochilishi mumkin, masalan, 2026-2027-yillarda Toshkentda Belgiya elchixonasi ochilishi kutilmoqda, bu esa viza olish tartibini o‘zgartirishi mumkin.

O‘zbekistonda shengen uchun qanday hujjatlar kerak?

Yo‘nalish va qabul qiluvchi konsullik haqida qaror qabul qilganingizdan so‘ng, hujjatlarni yig‘ishga o‘tishingiz mumkin. 

O‘zbekistonda Shengen vizasi uchun standart hujjatlar to‘plami:

• Xorijga chiqish pasporti. Pasport sayohatdan qaytgandan so‘ng kamida 3-6 oy mobaynida amal qilayotgan bo‘lishi va unda kamida ikkita bo‘sh sahifa mavjud bo‘lishi shart. Shuningdek, xorijga chiqish pasportining nusxasi ham talab etiladi.
• Viza anketasi. Belgilangan namunadagi to‘ldirilgan ariza — konsullik talablariga qarab onlayn yoki qog‘oz shaklida.
• Fotosuratlar. Och rangdagi fonda 3,5 × 4,5 sm o‘lchamdagi pasport formatidagi bir yoki ikkita rangli fotosurat. Suratlar taqdim etilishidan kamida olti oy oldin olinishi kerak.
• Tibbiy sug‘urta. Shengen hududidagi barcha mamlakatlarda sayohat muddati davomida amal qiladigan polis. Tibbiy sug‘urtani qanday tanlash va u haqida nimalarni bilish kerakligi haqida esa mana bu maqolada batafsil tushuntirganmiz.
• Safar maqsadini tasdiqlovchi hujjatlar. Turistlar uchun — mehmonxona yoki boshqa turar joyni butun bo‘lish davri uchun bronlash, xizmat safarlari uchun — hamkorlardan taklifnoma, o‘qish uchun — ta’lim muassasasidan xat.
• Parvoz tasdig‘i. Borish va qaytish aviachiptalarini band qilish yoki yo‘nalish bo‘yicha boshqa hujjatlar — masalan, poyezd bandlovi yoki avtomobilda sayohat rejasi. Chiptalarni oldindan sotib olish odatda shart emas, ammo sanalar so‘rovnomada ko‘rsatilgan sanalarga mos kelishi kerak.
• Moliyaviy kafolatlar. To‘lov qobiliyatini tasdiqlovchi hujjatlar: hisobvaraqdan ko‘chirma, daromadlar to‘g‘risidagi ma’lumotnoma, biznes va kompaniya aylanmasini ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi hujjatlar mavjud bo‘lsa. Safar davomida hisobingizda bir kun uchun o‘rtacha 70-120 yevro bo‘lishi kerak. Masalan, agar siz 10 kunlik sayohatni rejalashtirayotgan bo‘lsangiz, hisobingizda kamida 700 dollar yoki 8,5 mln so‘m atrofida pul bo‘lishi kerak
• Ish yoki o‘qish joyidan ma’lumotnoma. Lavozimi va daromadi ko‘rsatilgan, shuningdek, sayohat vaqtida ta’tilni tasdiqlovchi firma blankasidagi hujjat. Talabalar uchun oliy o‘quv yurtidan ma’lumotnoma, nafaqaxo‘rlar uchun esa pensiya guvohnomasi mos keladi.
• Zarur hollarda qo‘shimcha hujjatlar. Nikoh, bolalar tug‘ilganligi to‘g‘risidagi guvohnomalar, ko‘chmas mulk hujjatlari. Ular majburiy emas, lekin viza hujjatlarini kuchaytirishi va O‘zbekiston bilan aloqani ko‘rsatishi mumkin.

O‘zbek tilidagi hujjatlarni ingliz tiliga yoki, agar talab etilsa, yuboriladigan mamlakat tiliga tarjima qilgan ma’qul — buni konsulxonada oldindan aniqlashtirgan ma’qul. Mehmonxona va chiptalar bronlari, sug‘urta polisi va bank ko‘chirmalari odatda bosma shaklda qabul qilinadi, ish joyidan ma’lumotnomalar esa asl nusxada taqdim etiladi. 

Agar voyaga yetmagan bolalar bilan sayohat qilsangiz, har bir bola uchun alohida hujjatlar to‘plami kerak bo‘ladi. Qo‘shimcha ravishda, agar bola ota-onalardan biri bilan yoki uchinchi shaxslar hamrohligida ketayotgan bo‘lsa, ikkinchi ota-onadan notarial tasdiqlangan ruxsatnoma talab qilinadi. Bolaning tug‘ilganlik haqidagi guvohnomasi va ota-onasining pasport nusxalarini ilova qiling.

Viza markazi qabuliga qanday yozilish mumkin?

Hujjatlarni to‘plaganingizdan so‘ng, viza markazi yoki konsullik qabuliga yozilishingiz kerak. Arizalarni faqat oldindan yozib qo‘yish orqali topshirish mumkin. Yuqori mavsumda (bayramlar oldidan va yozda) bo‘sh joylar bir necha hafta oldindan rejalashtirilishi mumkin, shuning uchun tashrif kunini oldindan band qilgan ma’qul.

Elchixona qabuliga qanday yozilish mumkin? 

Deyarli barcha elchixonalar va viza markazlari onlayn ro‘yxatdan o‘tish tizimlaridan foydalanadi. Kerakli konsullik yoki viza markazi saytida viza olish uchun hujjatlarni topshirish bo‘limini toping va qulay sana va vaqtni tanlang. Slotni band qilish uchun shaxsiy ma’lumotlar — ism, tug‘ilgan sana, xorijga chiqish pasporti raqami va aloqa telefoni kerak bo‘ladi.

• Masalan, Fransiya va u vakillik qiladigan mamlakatlar vizalari uchun yozuv France-Visas portali orqali amalga oshiriladi: so‘rovnoma to‘ldirilgandan so‘ng, tizim tashrif sanasi va vaqtini tanlashni taklif qiladi.
• Germaniya o‘z konsullik portali orqali yozib boradi. Germaniya elchixonasi saytida ariza beruvchilar uchun onlayn taqvim mavjud. 
• Italiya oldindan onlayn ro‘yxatdan o‘tish uchun hujjatlarni rasmiy sayti orqali qabul qilmoqda.
• Xuddi shu tarzda Ispaniya va Slovakiya uchun ham: BLS viza markazining saytida ro‘yxatdan o‘ting, ma’lumotlarni to‘ldiring va suhbatga yoziling. Markaz manzili: Shahrisabz 5A, BC Seoul Plaza.

Boshqa mamlakatlar uchun esa VFS Global saytida ro’yxatdan o’tish, mamlakat va viza turini tanlash, so‘ngra hujjatlarni onlayn topshirishga yozilish kerak. Toshkentda viza markazi quyidagi manzilda joylashgan: Amir Temur ko‘chasi, 88A.

Yozilgach, tashrif sanasi va vaqti ko‘rsatilgan tasdiqnomani yuklab oling yoki chop eting. Ariza topshirilgan kuni viza markaziga o‘z vaqtida va to‘liq hujjatlar to‘plami bilan keling. Siz viza yig‘imini to‘lashingiz (odatda bu 100-120 yevro yoki 1,4-1,7 million so‘m) va hujjatlarni shaxsan topshirishingiz kerak bo‘ladi, chunki birinchi marta topshirishda barmoq izlari olinadi va raqamli fotosurat olinadi. 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar biometriya topshirishdan ozod qilingan, ammo ular uchun baribir ro‘yxatdan o‘tish kerak va topshirishga ular ota-onalari bilan birga kelishadi.

Konsullik qarori qachon chiqadi?

Ro‘yxatdan o‘tgandan so‘ng, siz mamlakatga qarab viza markazi yoki konsullikka hujjatlarni topshirishga taklif qilinasiz. Tashrif davomida safar maqsadi, yo‘nalish va tashrif muddati haqida bir nechta aniqlashtiruvchi savollar berishlari mumkin. Bu protseduraning standart qismi, shuning uchun so‘rovnoma va hujjatlardagi ma’lumotlarga tayanib, xotirjam va mazmunli javob berish kifoya.

Hujjatlarni sayohatdan kamida 15 kun oldin, eng yaxshisi bir oy oldin topshirgan ma’qul. Muddatidan oldin topshirishning maksimal muddati - taxmin qilinayotgan kirish sanasidan 6 oy oldin.

Ariza holatini viza markazi yoki konsullik saytida — odatda kvitansiya raqami yoki ro‘yxatdan o‘tishda yaratilgan shaxsiy kabinet orqali kuzatish mumkin. Masalan, VFS Global onlayn arizalarni kuzatishni taklif qiladi. Qaror qabul qilingandan so‘ng, pasportingiz tayyorligi haqida SMS, elektron pochta yoki ariza raqami bo‘yicha sayt orqali xabarnoma olasiz.

Pasportni shaxsan yoki notarial tasdiqlangan ishonchnoma bo‘yicha ishonchli shaxs orqali olish mumkin. Agar viza tasdiqlangan bo‘lsa, uni olishda quyidagi ma’lumotlarni tekshiring: amal qilish muddati, kirish soni va shaxsiy ma’lumotlarning to‘g‘riligi.

Agar sizga viza berish rad etilsa, buning sababi ko‘rsatilgan yozma xabarnoma olasiz. Bu kelgusi safarlarga taqiq emas: kamchiliklarni bartaraf etib, qayta ariza topshirish mumkin. Ko‘pincha rad etishlar moliyaviy kafolatlarning yetarli emasligi, anketadagi xatolar yoki konsullikning qaytish niyati borasidagi shubhalari bilan bog‘liq. Vaqt yetsa, vaziyatni tahlil qilib, hujjatlarni qaytadan topshirish maqsadga muvofiq.

2026-yilda Shengen hududiga kirishda nimalar o‘zgardi? 

Yevropaga sayohatni rejalashtirishda shuni hisobga olish kerakki, 2025-yil oxiridan boshlab Shengen zonasining tashqi chegaralarida yangi kirish va chiqish tizimi — Entry/Exit System (EES) ishlay boshlaydi. Yevropa Ittifoqi va Shengen mamlakatlari pasportdagi shtamplarni elektron ma’lumotlar hisobiga almashtiradigan ushbu avtomatlashtirilgan tizimni bosqichma-bosqich joriy etmoqda.

EES Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lmagan mamlakatlar fuqarolarining kirishi va chiqishini avtomatik ravishda qayd etadi. Shengen zonasining tashqi chegarasini birinchi marta kesib o‘tishda chegara xizmati biometrik ma’lumotlarni oladi — barmoq izlarini skanerlaydi va fotosuratga oladi — agar ular hali bazada bo‘lmasa. Keyinchalik tizim har bir kirish va chiqish sanalari va joylarini qayd etadi, Shengenda bo‘lish kunlari sonini avtomatik ravishda hisoblaydi va “90/180” qoidasini nazorat qiladi.

Sayohatchilar uchun bu alohida ro‘yxatdan o‘tish shart emasligini anglatadi — barcha harakatlar pasport va viza ko‘rsatilganda chegarada amalga oshiriladi. Faqat chegarachilarning ko‘rsatmalarini bajarishga tayyor bo‘lish kerak: barmoqlarni skanerga qo‘yish va kameraga qarash lozim. Keyingi safarlarda biometriyani qayta topshirish shart emas — ma’lumotlar chegarani birinchi marta kesib o‘tgan paytdan boshlab 15 yilgacha saqlanadi.

Viza rejimi va mamlakatda bo’lish qoidalariga rioya eting — shunda EES tizimining joriy etilishi sizning Yevropadagi sarguzashtlaringizga soya solmaydi.

Eng ko’p beriladigan savollar: O‘zbekiston fuqarolari uchun shengen haqida bilish muhim bo’lgan narsalar

Har safar yangi shengen olish kerakmi?

Har doim emas. C turdagi Shengen vizalari bir martalik va ko‘p martalik bo‘ladi. Bir martalik viza bir martalik sayohat va aniq sanalar uchun amal qiladi. Agar siz qaytgan bo‘lsangiz va yangi sayohatni rejalashtirayotgan bo‘lsangiz, vizani qayta rasmiylashtirishingiz kerak. Ko‘p martalik viza (ko‘pincha multiviza deb ataladi) amal qilish muddati davomida cheklanmagan miqdorda Shengen hududiga kirish imkonini beradi. Asosiy shart — har 180 kunlik davr ichida 90 kunlik bo‘lish qoidasiga rioya etishdir.

Viza yig‘imini to‘lash shartmi?

Ha. Viza yig‘imini barcha arizachilar to‘laydi — u hujjatlarni ko‘rib chiqish uchun olinadi va rad etilgan taqdirda ham qaytarilmaydi. Agar hujjatlar viza markazi orqali topshirilsa, markazning xizmat haqi qo‘shimcha ravishda to‘lanadi.

Shengen vizasining amal qilish muddati nimaga bog‘liq?

Viza muddati viza tarixi, safar maqsadi va konsullik qaroriga bog‘liq. Ko‘pincha sayyohlarga sayohat sanalari uchun viza beriladi, ammo yaxshi viza tarixi bilan uzoqroq muddatga ko‘p martalik viza rasmiylashtirilishi mumkin. Shu bilan birga, hatto bir yillik, ikki yoki uch yillik viza uchun ham bir xil qoida amal qiladi: 180 kun ichida 90 kundan ortiq bo‘lmaslik.

Dastlab viza bergan davlatga kirish kerakmi?

Birinchi kirish mamlakati yoki eng uzoq muddatli mamlakat vizani bergan mamlakat bo‘lishi tavsiya etiladi. Ushbu tamoyilning buzilishi keyingi kiritishda qarorga ta’sir qilishi mumkin.

Shengen zonasida bo‘lishning ruxsat etilgan kunlari tugagan bo‘lsa, nima qilish kerak?

Agar viza bir martalik bo‘lsa, yangisini rasmiylashtirish kerak. Agar viza ko‘p martalik bo‘lsa — keyingi 180 kunlik muddat boshlanishini kutishga to‘g‘ri keladi. Bu vaqtda yangi viza olish yordam bermaydi.

Shengen vizasini uzaytirish mumkinmi?

Yo‘q. Shengen vizalari muddati uzaytirilmaydi. Faqat yangi viza uchun hujjat topshirish mumkin.

Bir tomonlama chipta bilan Yevropaga uchish mumkinmi?

Rasmiy jihatdan — ha, lekin chegarada sizdan qaytishni rejalashtiryapsizmi, deb so‘rashlari mumkin. Yaxshisi, javobni oldindan o‘ylab ko‘rish va Shengen zonasidan chiqish niyatining taxminiy yo‘nalishi yoki tasdig‘iga ega bo‘lish kerak.