Qanday qilib agentliklar va firmalarsiz mustaqil ravishda Umraga bordik?

Umra safarini mustaqil ravishda, tursiz va bir necha kun ichida amalga oshirish mumkinmi? Ha, agar marshrutni oldindan oʻylab qoʻysangiz hamda viza, transport va joy band qilish masalalarini hal qilsangiz — mustaqil amalga oshirsa boʻladi. Maqolada oʻz safarim tajribasi haqida: vizani qanday rasmiylashtirganim, Toshkentdan chiptalar qancha turishi, Nusuk ilovasi orqali Ravza va Umraga kirishni qanday band qilish mumkinligi, Madina va Makkada masjidlar yaqinida qayerda yashash kerakligi va qanday nozik jihatlarni bilish muhimligi (ayniqsa ayollar uchun) haqida soʻzlab beraman.

Umra — bu musulmonlar yilning istalgan vaqtida ado etishlari mumkin boʻlgan Makka va Madinaga kichik ziyoratdir. Hajdan farqli oʻlaroq, uning uchun qat’iy belgilangan sanalar yoʻq.

Asal oyi uchun erimga Umraga borishni taklif qildim — oilaviy hayotni eng muqaddas joydan boshlashni xohladim. Biz tayyor turlarni sotib olmadik, chunki ular odatda yetti kundan boshlanadi, bizda esa vaqt kamroq edi. Yakunda hamma narsani oʻzimiz tashkillashtirdik va besh kunga sigʻdirdik: uch kecha Madinada, bir kecha Makkada boʻldik, qolgan vaqt esa yoʻlga ketdi. Biz uchun individual sur’at muhim edi, qayerda yashash va qachon masjidga chiqishni oʻzimiz hal qilishni xohladik. Yana bir sabab — erim arab tilida gaplasha oladi. Bu uning Saudiya Arabistoniga yettinchi safari va yettinchi Umrasi edi, u yerlarni yaxshi biladi. Shuning uchun koʻnglim xotirjam edi.

Saudiya Arabistoniga vizani qanday rasmiylashtirish kerak?

Vizalar bo‘yicha vaziyat har kimda turlicha. Turmush o‘rtog‘imda Shengen va AQSh vizasi bor, shuning uchun u e-viza rasmiylashtirmay, vizani uchib borilganidan so‘ng aeroportda oldi. Uni aeroportda olish uchun sizda AQSh, Buyuk Britaniya yoki Shengen davlatlarining amaldagi turistik yoki biznes vizasi bo‘lishi kerak. Bunda viza kamida bir marta ishlatilgan bo‘lishi shart (pasportda uni bergan davlat shtampi bo‘lishi lozim).

Aeroportda olingan viza yil davomida mamlakatda 90 kungacha bo‘lish imkonini beradi. Yodda tuting, to‘lov faqat karta orqali qabul qilinadi.

Menda viza yoʻq edi, shuning uchun rasmiy sayt orqali e-tourism visa rasmiylashtirdim. Uni bir kunda berishdi, garchi koʻrib chiqishning standart muddati — uch ish kuni boʻlsa-da. Bu qancha turadi:

• viza toʻlovi: 80 dollar (taxminan 1,04 mln soʻm);
• servis toʻlovlari: 21 dollar (taxminan 273 ming soʻm);
• sugʻurta: narxi provayderga bogʻliq.

Oʻrtacha viza 110–120 dollarga tushadi. Hujjat pochtaga keladi. Uni chop etishni va qoʻl yukida saqlashni maslahat beraman: chop etilgan nusxasini ham pasport nazoratida, ham reysga roʻyxatdan oʻtishda, masalan, Dubayda koʻrsatishni soʻrashadi.

Keling,  bunday qilamiz: sizdan  Aviasales.uzʼga obuna bo’lish,  bizdan esa — hurmat va ehtirom

Telegram

Instagram

Madinaga qanday uchib bordik va qayerda yashadik?

Toshkentdan Dubayga flydubai reysi bilan, u yerdan esa Madinaga Emirates orqali uchdik. Toshkent — Dubay — Madina yoʻnalishi boʻyicha chiptalar bir kishi uchun 320 dollarga tushdi. Biz 3-terminalga qoʻndik va oʻsha terminaldan uchib ketdik.

Dubay orqali uchayotganlar uchun maslahat: terminallarni diqqat bilan tekshiring: har xil aviakompaniyalar turli maydonlardan foydalanadi. Masalan, Emirates 3-terminalda joylashgan, Uzbekistan Airways esa koʻpincha 1-terminalga qoʻnadi. Agar reyslar orasida terminalni almashtirish kerak boʻlsa, metroda borishga va qaytadan roʻyxatdan oʻtishga toʻgʻri keladi.

Madina aeroportidan An-Nabaviy masjidigacha 400-sonli avtobusda yetib oldik. Mehmonxona yaqin edi — bu eng yaxshi variant. Masjidga piyoda borish mumkin boʻlgan masofada yashashni maslahat beraman. Turar joyni Booking.com orqali band qildik. Finda Hotel mehmonxonasi ikki kishi uchun uch kechaga nonushtasi bilan 390 dollar boʻldi. Ertalabki ovqatdan soʻng quvvat kun boʻyi yetardi, masjidda bepul zam-zam suvi ichdik, xurmo bilan mehmon boʻldik va ba’zan resepshndan arab shirinliklarini oldik. Toshkentdan kichikroq sneklarni olgandik va umuman olganda, bu yetarli boʻldi.

Uch kechadan soʻng Makkaga yoʻl oldik. Ehromni toʻgʻridan-toʻgʻri Madinadagi mehmonxonada kiyib, tahorat olib, niyat duosini qildik va yoʻlga chiqdik. Haramain High Speed Railway poyezdida keldik, yoʻl ikki soat 20 daqiqa vaqt oladi. Chiptalarni rasmiy sayt orqali oldindan band qildik. Sotib olishdan oldin chamadon oʻlchamlarini tekshirishni maslahat beraman.

Poyezdda miqatga yaqinlashish va duo oʻqish vaqti kelgani haqida oldindan e’lon qilinadi. Bu juda qulay: butun yoʻl davomida bemalol niyat qilish mumkin.

Makkaga qanday yetib olish mumkin?

• 
• 

Yetib kelganimizda, vokzaldan Haramgacha avtobusda bordik. Biz “Abraj al-Bayt” soat minorasi yaqinidagi Alaf Kinda Hotel mehmonxonasida toʻxtadik. Bir kecha uchun 204 dollar toʻladik. Xona ajoyib edi, derazadan Haram koʻrinib turardi. Kelib, joylashdik va darhol Umra amalini bajarishga yoʻl oldik.

Bu asr namozidan keyin — magʻribgacha boʻlgan vaqt edi. Juda qulay vaqt: quyosh bota boshlagan, havo unchalik issiq emas va odamlar kechqurungiga qaraganda kamroq, chunki koʻpchilik magʻribdan keyin keladi.

Umradan oldin ehrom qoidalari va cheklovlarini oldindan oʻqib chiqqan ma’qul. Masalan:

• atir-upa ishlatish mumkin emas;
• xushboʻy sovunlardan foydalanish mumkin emas;
• ayollarga printlarsiz oddiy kiyim tanlash tavsiya etiladi — koʻpincha oq yoki qora rang maslahat beriladi;
• erkaklar ehrom kiyishadi.

Ayollarga mening shaxsiy maslahatim — qora, maksimal darajada oddiy kiyim kiying. Tavof vaqtida poyabzal yechiladi, shuning uchun Haramga poyabzal uchun kichkina xalta olgan ma’qul. Va yana, har ehtimolga qarshi paypoq kiyib oling.

Oʻrtacha Umra uchdan olti soatgacha vaqt oladi, asosiy amallar esa quyidagilar:

• Ehrom — Makka shahriga kirishdan oldin ziyoratchilar maxsus kiyim kiyib, Umra qilishni niyat qiladilar;
• Tavof — Ka’ba atrofida yetti marta aylanish. Vaqti odamlar soniga bogʻliq — 30 daqiqadan bir necha soatgacha;
• Maqomi Ibrohimda namoz oʻqish — Ka’bani tavof qilgandan keyin oʻqiladigan qisqa namoz;
• Zam-zam suvi — ziyoratchilar muqaddas suvdan ichadilar, uning manbalari masjidning ichida joylashgan;
• Sa’y — Safo va Marva tepaliklari orasida yetti marta borib-kelish, taxminan uch yarim kilometr;
• Tahallul — sochni qisqartirish, shundan soʻng ehrom cheklovlari yechiladi.

Tavof paytida turtinmaslikka harakat qiling, boshqalarning shaxsiy chegarasini hurmat qiling va duolarni juda baland ovozda oʻqimang. Safardan oldin “umra qoʻllanmasi” — Umra duolari yozilgan kichkina kitobcha sotib oling. Undan oʻqish va adashib ketmaslik ancha osonroq.

Umra yakunlangach, ayollar va erkaklar sochlarining uchidan kesishlari kerak. Erkaklar uchun sochni toʻliq oldirish afzalroq — bu sunnat. Biz oʻzimiz bilan qaychi olgandik va bir-birimizning sochimiz uchidan kesib qoʻydik.

Havo juda issiq edi, shuning uchun oʻzimiz bilan suv olgan edik va ba’zan yuzimizni sovuq suv bilan tetiklashtirib turdik. Umradan soʻng masjidda qoldik va xufton namozigacha ibodat qildik.

Nusuk`da Umra va masjidlarga chiptalarni qanday band qilish mumkin?

Yoʻnalishni oldindan belgilab oldik: qayerga va qaysi kunlari borishimizni. Safar oldidan Nusuk ilovasini yuklab oldik. Madinada u orqali Muhammad ﷺ Paygʻambarimizning Ravzalariga kirishni band qildik — xufton namozidan keyin kirdik. Asosiy vaqtimizni aynan shu yerda oʻtkazdik, ammo yana quyidagilarga tashrif buyurishga ulgurdik:

• Qubo masjidi;
• Qiblatayn masjidi;
• Uhud togʻi;
• Yetti masjid majmuasi;
• Xurmo bogʻi.

Nusuk`da namoz vaqtlarini koʻrish qulay. Belgilangan vaqtga qatʼiy amal qilgan holda kelish juda muhim. Slotning skrinshotini albatta olib qoʻying, chunki internet pand berib qolishi mumkin. Odatda navbatda 10—15 daqiqa turiladi. 

Nusuk ilovasida Umra ziyorati va masjidga kirish uchun ruxsatnomani qanday band qilish mumkin:

1. Nusuk ilovasini yuklab oling va roʻyxatdan oʻting (pasport ma’lumotlari kerak boʻladi). Ro‘yxatdan o‘tishda “Visitor” (Ziyoratchi) maqomini tanlang. Shuningdek, xorijga chiqish pasporti raqami, viza raqami (e-viza), tug‘ilgan sana, millat va telefon raqamingiz kerak bo‘ladi.

2. Rawdah bandini tanlang, sana va vaqtni koʻrsating. Muvaffaqiyatli band qilinganidan so‘ng ilovada QR-kod paydo bo‘ladi. Uni Payg‘ambar masjidi kirishidagi xodimlarga ko‘rsatish kerak.

3. Shuningdek, Umraning oʻzini ham oldindan band qiling. Ilovada bo‘sh vaqtlar ko‘rsatilgan. Unda masjidning bandlik darajasini ko‘rsatuvchi ranglar tizimi qo‘llanilgan: yashil oraliqlar odamlar soni eng kam, sariq oraliqlar o‘rtacha, qizil oraliqlar esa eng ko‘p ekanligini bildiradi. Qattiq tiqilinchga duch kelmaslik uchun, imkon bo‘lsa, yashil soatlarni tanlagan ma’qul.

Bo‘sh o‘rinlar kamdan-kam paydo bo‘ladi va odatda juda tez to‘lib qoladi. Qoida tariqasida, yangi o‘rinlar haftada bir marta — ko‘pincha juma kuni yoki tushlikka yaqin ochiladi. Ilovani kuniga bir necha marta tekshirib turgan ma’qul: ba’zan qo‘shimcha o‘rinlar bo‘shab qoladi.

Belgilangan vaqtga taxminan 15–30 daqiqa oldinroq kelish lozim. Agar kechikib qolsangiz, tizim bronni bekor qilishi mumkin va kod orqali kirish imkoni bo‘lmaydi.

Umraga borishdan oldin nimalarni bilish muhim?

Safardan oldin bir nechta maishiy va tashkiliy jihatlarni e’tiborga olish lozim. Ularning ba’zilari arzimagan narsadek tuyulishi mumkin, ammo borilganda ular qulaylikka sezilarli ta’sir koʻrsatishi mumkin: masalan, masjidda namoz qanday oʻqilishi, oʻz joynamozidan foydalanish mumkinmi yoki oʻzi bilan Qur’on olish zarurmi. 

Ayollar nimalarni bilishlari kerak?

Men uchun muhim boʻlgan bir jihat bor. Oʻzbekistonda ayollar masjidda kamdan-kam namoz oʻqiydilar, shuning uchun koʻpchilikda jamoat bilan namoz oʻqish tajribasi yoʻq.

Shuningdek, turli mazhablar mavjudligini yodda tutish muhim, shuning uchun namozda kichik farqlarni sezishingiz mumkin. Bu odatiy hol — shunchaki islom huquqining turli maktablari.

Joynamoz va Qur’on haqida

Masjid qoʻriqchilari tomonidan tez-tez e’tiroz bildiriladigan yana bir jihat bor. Koʻpchilik oʻzining kichik joynamozini masjid gilami ustidan toʻshaydi, ammo bu ma’qullanmaydi. Haramda gilamlar muntazam ravishda kuniga bir necha marta tozalanadi, shaxsiy joynamoz esa kirlangan boʻlishi mumkin. Shuning uchun, agar polda namoz oʻqisangiz, oʻz joynamozingizdan foydalaning, agar masjid gilamida boʻlsa — shaxsiy joynamozsiz. Bu hurmat masalasidir.

Qur’onni oʻzingiz bilan olishingiz ham shart emas, chunki barcha masjidlarda arab tilidagi nusxalari bor, ulardan foydalanish mumkin. Suv koʻtarib yurish ham shart emas: Zam-zam deyarli hamma joyda bor.

Taom va sovg‘alar

Taomlardan biz afsonaviy Al-Baikni (mashhur va eng yirik tezkor ovqatlanish restoranlari tarmogʻi) tatib koʻrdik — arzon tovuq, lekin juda mazali. Navbatda turishga tayyor boʻling. Ovqat borasida umuman xavotir olmasa ham boʻladi: kafe va restoranlar koʻp, hamyonbop narxlardagi oʻzbek oshxonasi ham bor. Madinada, masalan, biz Zohid Kebab, Mahmood Kebab, Laghmanchi Ali`ga duch keldik. Hamma joyda Mastercard va Visa kartalari ishlaydi.

Xurmolarni Haram yaqinidagi savdo markazidan sotib oldik. Umra sovgʻalarini Makkadagi Al-Haram masjidi va Madinadagi Paygʻambar masjidi yaqinidagi maxsus doʻkonlar hamda bozorlardan olgan maʼqul. Agar gilamlar kerak boʻlsa, ularni bozorlardan, masalan, Ar-Riyoddagi Al-Zaldan sotib olish mumkin.

Aloqa va transport

Menda StaffTraveler eSIM bor edi. Men bir yillik paket sotib olaman va undan sayohatlarda foydalanaman. Saudiya Arabistonida STC, Mobily yoki Zain kabi mahalliy SIM-kartalardan birini darhol xarid qilgan ma’qul. Internet har lahzada kerak bo‘lib qolishi mumkin.

Makkadan qaytishda avtobusda vokzalga bordik va u yerdan Mecca — Airport Jeddah poyezdiga o‘tirdik (saytda oldindan buyurtma qilingan). Madina-Makka chiptasi 186 SAR (taxminan 603 580 UZS) dan 411 SAR (taxminan 1 333 717 UZS)gacha (biznes), Makka-Jidda aeroporti esa 74 SAR (taxminan 240 134 UZS) dan 120 SAR (taxminan 389 406 UZS)gacha turadi.

Toshkentdan mustaqil Umraga borish narxi qancha?

• 
• 

Biz sayohatni oldindan rejalashtirishga va chiptalarni minimal narxlarda olishga harakat qildik. Natijada ikki kishilik besh kunlik sayohat taxminan 1 500 USD (taxminan 18 264 786 UZS) tushdi. Asosiy xarajatlar quyidagicha edi:

Mustaqil ravishda Umra safari kutilganidan ham osonroq bo‘ldi. Agar viza masalasini oldindan hal qilib, Nusuk ilovasini yuklab olib, Madina va Makka o‘rtasidagi yo‘nalishni o‘ylab qo‘ysangiz, sayohatni tursiz tashkil etish va o‘z sur’atingizga moslashtirish mumkin. Asosiysi, oldindan tayyorgarlik ko‘rish. Umid qilamanki, bu tajriba umraga mustaqil borishni rejalashtirayotganlarga ham yordam beradi.