Istanbulda nimalarni ko‘rish mumkin: eng qiziqarli diqqatga sazovor joylar
Qayerlarda sayr qilish, nimalarni tatib ko‘rish va sovg‘a uchun nima olib kelish mumkin.
Istanbul — hali uni tark etmasdan turib ham qaytishni istab qoladigan shaharlardan biridir. Bu yerda ikki qit’a, bir necha ming yillik tarix va deyarli har ko‘chada eshitilib turadigan chag‘alaylar qiyqirig‘i tutashadi. Dekabrda — shahar ayniqsa shamolli, muzeylar deyarli navbatsiz, qaynoq choy esa sayrlarning asosiy hamrohiga aylanadigan bir paytda — biz to‘rt kishi: men erim bilan, u esa ukasi va kelini bilan bir haftaga yo‘lga chiqdik. Ushbu yo‘lboshchida sayohatdan oldin kerak bo‘ladigan barcha ma’lumotlar jamlangan: qayerga borish, nima yeyish, qancha pul ajratish kerakligi va Reels’dagi firibgarlar hiylalariga qanday tushib qolmaslik.
- O‘zbekiston fuqarolari uchun Turkiyaga kirish qoidalari
- Istanbulda nimalarni ko‘rish mumkin
- Bir kunda nimalarni ko‘rish mumkin
- Shahzoda orollariga qanday borish mumkin
- Qayerda qolish mumkin
- Qayerda mazali taomlanish mumkin
- Nimalarda harakatlanish mumkin
- Nima olib kelish kerak
- FAQ: sayohat qilishdan oldin nimalarni bilish kerak
- Shopoholiklar uchun bonus: taks-fri yordamida pulni qanday qaytarib olish mumkin
O‘zbekiston fuqarolari uchun Istanbulga kirish qoidalari
- Qolish muddati — yarim yil davomida 90 kungacha
- Pasport kirish paytida kamida 150 kun amal qilishi kerak
Chegarada mehmonxona bronini tasdiqlovchi hujjat, qaytish chiptasini va sug‘urta polisini so‘rashlari mumkin. Amalda bu har doim ham sodir bo‘lavermaydi, lekin hujjatlarni yoningizda tayyor holda saqlaganingiz ma’qul.
Istanbulda nimalarni ko‘rish mumkin: asosiy va unchalik mashhur bo‘lmagan diqqatga sazovor joylar
Bu bo‘limda diqqatga sazovor joylar tumanlar bo‘yicha jamlangan — shu tariqa marshrutni rejalashtirish osonlashadi va shahar bo‘ylab u yoqdan bu yoqqa qatnab yurishga to‘g‘ri kelmaydi. Muzeylar va mashhur diqqatga sazovor joylarning deyarli barchasida to‘lov faqat karta orqali qabul qilinadi. Naqd pul qabul qilsalar ham, bu ko‘proq istisno tariqasida bo‘ladi. Shunday ekan, baribir ozroq naqd pulni ko‘cha sotuvchilaridan simit va qovurilgan kashtan sotib olish uchun olib qo‘ygan ma’qul.
Sultonahmet tumanidagi piyoda borish mumkin bo‘lgan asosiy obidalar
Agar shaharga birinchi marta kelayotgan bo‘lsangiz, ilk bir-ikki kuningiz shu yerda o‘tishi aniq. Tarixiy markaz va eng mashhur obidalarning barchasi bir-biriga yaqin joylashgan.
Aya Sofiya (Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi)
Ish vaqti: sayyohlar uchun hudud har kuni soat 9:00 dan ochiq, juma kuni esa namoz tufayli soat 12:30 dan 14:30 gacha yopiladi.
Kirish: faqat galereyaga kirish imkonini beradigan bir kunlik galereya chiptasi — 1 200 TRY (taxminan 329 827 UZS), umumiy chipta esa ikki kun amal qiladi va u qimmatroq. Ortiqcha pul sarflashni istamasangiz, galereya chiptasining o‘zi yetarli: galereyadan namozgoh yaxshi ko‘rinib turadi. Biz Istanbulda bo‘lganimizda, ichkarida ta’mirlash ishlari olib borilayotgandi va faqat galereya ochiq edi — kassirning o‘zi ham qimmat chipta olmaslikni tavsiya qildi.
Rasmiy sayt: ayasofyacamii.gov.tr.
Manzil: Sultan Ahmet, Ayasofya Meydani No: 1, 34122 Fatih.
Jahon me’morchiligining asosiy yodgorliklaridan biri va ayni paytda faoliyat yuritayotgan masjid. Aya Sofiya bir necha tarixiy davrlarni boshdan kechirgan: avval Vizantiya ibodatxonasi, keyin muzey va hozir yana masjid. Galereyasida nasroniy syujetlari aks etgan mozaikalar, pastda esa arab xattotligi bitilgan ulkan medalyonlar saqlanib qolgan. Go‘yoki ikki diniy an’ana bir tom ostida mujassam. Namoz vaqtida mozaikalarning bir qismi yorug‘lik pardalari bilan to‘siladi, namozdan so‘ng esa yana ochiladi.
Kirishda spirtli ichimlik bilan kiritishmaydi — hatto shisha yopiq holda ryukzak tubida bo‘lsa ham. Buni o‘z tajribamizda sinab ko‘rdik. Safardan oldin do‘stlarimiz shubhali alkogol sotib olish bilan tavakkal qilmaslik uchun “har ehtimolga qarshi” uydan bir shisha aroq olib ketishni maslahat berishgandi. Natijada bu haqda butunlay unutib qo‘yibmiz. Kirishda o‘rtog‘imni qaytarib yuborishdi, shishani esa nazorat-o‘tkazish punktida qoldirib bo‘lmas ekan. Tashqariga chiqib, yonidagi muzqaymoq do‘koni bilan kelishishga to‘g‘ri keldi: “yuk saqlash xonasi” xizmati 200 lira turarkan. Sotuvchining narxni bu qadar ishonch bilan aytishidan ko‘rinadiki, biz birinchisi emasmiz.
Moviy masjid (Sultanahmet Camii)
Ish vaqti: yozda 08:30–19:00, qishda 08:30–17:00. Juma kunlari sayyohlar uchun kirish soat 14:30 dan boshlanadi.
Kirish: bepul.
Rasmiy sayt: Sultanahmet Camii.
Manzil: Cankurtaran, At Meydanı Cd No: 7, 34122 Fatih.
Bu — katta ehtimol bilan Istanbul suvenir otkritkalari va suvenir magnitlarida ko‘rgan o‘sha mashhur masjid. Masjid hozir ham faol. Shu sababli sayyohlar uchun kirish bepul. Tashrifni namoz vaqtlarini hisobga olib rejalashtirgan ma’qul, chunki ibodat vaqtida sayyohlar uchun kirish yopiladi.
Topkapi saroyi (Topkapi Sarayi Müzesi)
Ish vaqti: seshanbadan tashqari har kuni soat 09:00 dan 18:00 gacha.
Kirish: kombinatsiyalangan chipta (saroy, haram va Aya Irina) — 62 USD (taxminan 754 593 UZS) .
Rasmiy sayt: Topkapi Palace | Müze Istanbul.
Manzil: Babi Hümayun Cad. No: 1, Sultanahmet, Fatih.
Usmoniylar sultonlarining ulkan saroy majmuasi. Tashrif uchun kamida bir necha soat ajratgan ma’qul: hududi katta, majmuaning ayrim qismlariga kirishda esa navbatlar uzun bo‘lishi mumkin.
Ertalab kelib, vaqtni zaxira bilan rejalashtirish yaxshi. Tashrifdan oldin ovqatlanib, o‘zingiz bilan suv olib oling: ichkarida faqat bitta kafe bor, u yerda ham xizmat ko‘rsatish ancha sekin bo‘ladi.
Bazilika sardobasi (Yerebatan Sarnıcı)
Ish vaqti: 09:00–22:00.
Kirish: 09:00 dan 18:30 gacha — 1 300 TRY (taxminan 357 312 UZS) , 19:00 dan keyin — 2 000 TRY (taxminan 549 711 UZS) .
Rasmiy sayt: Yerebatan Sarnici.
Manzil: Alemdar, Yerebatan Cd. 1/3, 34110 Fatih.
Istanbulning eng mashhur yer osti sardobasi. Ichkarida yupqa suv qatlami saqlanib qolgan: yorug‘lik suv yuzasida aks etib, ustunlar esa qorong‘ulik qa’riga singib ketgandek tuyuladi va butun makon kinolardagidek jozibali ko‘rinadi. Yomg‘irli kunda tashrif buyurish uchun ajoyib joy.
Hayratlanarli taassurotni kuchaytirish uchun ichkariga bir nechta badiiy urg‘ular qo‘llangan. Ulardan eng mashhuri — sardobaning uzoq burchagidagi Gorgona Meduza boshi. Maxsus yoritish tufayli devorda biroz vahimaliroq soya paydo bo‘ladi. Chiqishda esdalik sovg‘alari do‘koni bor. Odatda tashrif 30–60 daqiqa davom etadi.
Feodosiy sardobasi (Şerefiye Sarnici)
Ish vaqti: har kuni 09:00–19:00.
Kirish: 900 TRY (taxminan 247 370 UZS) .
Rasmiy sayt: https://www.serefiyesarnici.istanbul/
Manzil: Binbirdirek, Piyer Loti Cd. No: 2/1, 34122 Fatih.
Bazilika sardobasiga nisbatan kamroq mashhur muqobil maskan. Bu yerda odam kamroq, muhit tinchroq, taqdimoti esa multimedia elementlariga asoslangan. Agar olomonni yoqtirmasangiz yoki zamonaviy muzey formatlari sizga ma’qul bo‘lsa, bu yaxshi tanlov. Yomg‘irli ob-havoda tashrif buyurish uchun ham ayni muddao.
Gulhane bog‘i (Gülhane Parki)
Ish vaqti: shahar bog‘i sifatida odatda kecha-kunduz ochiq.
Kirish: bepul.
Rasmiy sayt: https://istanbul.gov.tr/istanbulun-koru-ve-parklari-gulhane-parki.
Manzil: Cankurtaran, Kennedy Cad., 34122 Fatih.
Sultanahmetning asosiy diqqatga sazovor joylari yaqinidagi katta bog‘. Muzeylar orasida qisqa tanaffus qilish, biroz sayr qilish va shovqinli sayyohlik markazidan dam olish uchun qulay joy. Kiraverishdagi ko‘cha sotuvchilaridan simit (turk kulchasi) yoki issiq qovurilgan kashtan sotib olib, o‘rindiqda o‘tirib, qushlar sayrashini tinglab, oyoqlarga hordiq berish mumkin.
Beyoglu va Karakoy tumanlarining go‘zal manzaralari
Agar Istanbulning mashhur “otkritka manzaralari”ni ko‘rishni istasangiz, Galata ko‘prigidan o‘tib, Beyoglu va Karakoy tomon yo‘l oling. Bu yerda shahar ayniqsa kinematografik ko‘rinishga ega: tor ko‘chalar tepalikka ko‘tarilib boradi, uylar orasidan kutilmaganda Bosfor manzaralari namoyon bo‘ladi, eski fasadlar esa galereyalar, qahvaxonalar va vintaj do‘konlari bilan yonma-yon joylashgan.
Galata ko‘prigi (Galata Köprüsü)
Ish vaqti: kunu-tun.
Manzil: Kemankeş Karamustafa Paşa, Galata Köprüsü, 34425 Beyoglu.
Bu yerdan Istanbul silueti, Bosfor bo‘g‘ozi va tarixiy markaz masjidlarining eng go‘zal bepul manzaralaridan biri ko‘rinib turadi. Ayniqsa, quyosh botayotgan va shahar asta-sekin chiroqlar bilan burkanayotgan paytda bu yer juda go‘zal bo‘ladi. Lekin kunduzi ham ko‘prik bo‘ylab sayr qilishga arziydi: baliqchilar, qayiqlar, chag‘alaylar va suvning tinimsiz harakati kishini maftun qiladi. Hech narsa haqida o‘ylamay, shunchaki o‘tirib, bu manzaralardan bahra olgingiz keladi.
Galata minorasi (Galata Kulesi)
Ish vaqti: har kuni 08:30–23:00.
Kirish: minoraga — 1 500 TRY (taxminan 412 283 UZS) , kuzatuv maydonchasiga — 25 TRY (taxminan 6 871 UZS) .
Rasmiy havola: T.C. Kültür ve Turizm Bakanligi Galata Kulesi | Ziyaret.
Manzil: Bereketzade, 34421 Beyoglu; maydoncha: Ünalan, Libadiye Cd. No: 88, 34700 Üsküdar.
Oltin Shox qo‘ltig‘i, Bosfor va tarixiy markaz manzarasi kaftdek ko‘rinib turadigan, Istanbulning eng mashhur kuzatuv maydonchalaridan biri. Agar “Sevgi iztirobi” serialini ko‘rgan bo‘lsangiz, bu joy sizga tanish tuyulishi tabiiy. Ichkariga kirish uchun navbat ko‘pincha uzun bo‘ladi. Agar navbatda turishni istamasangiz, minora atrofida shunchaki sayr qilishingiz mumkin: yaqin atrofda chiroyli stollarga ega kafelar xiyoboni bor va u yerdan minora juda yaxshi ko‘rinib turadi.
Minora etagidagi “Viennese Coffee”dan mashhur San Sebastian chizkeykini oling-da, shaharning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biriga qarab kichik tanaffus qiling. To‘g‘ri, yaxshi manzarali stol uchun ham ba’zan kutishga to‘g‘ri keladi — kunduzi ham, kechqurun ham, hatto qor yog‘ayotganda ham.
Agar manzarani olomon orasida emas, tinchroq joyda tomosha qilishni istasangiz, Emaar Square Mall savdo markaziga borishingiz mumkin. U yerda shisha polli kuzatuv maydonchasi bor — go‘yo butun shahar oyoqlaringiz ostida turgandek tuyuladi. Quyosh botishida keling, afsuslanmaysiz.
Istiqlol ko‘chasi (İstiklal Caddesi)
Местные полицейские
Ish vaqti: kunu-tun.
Manzil: Tunel maydonidan Taksim maydonigacha, taxminan 1,4 km, Beyoglu.
Beyoglu tumanining asosiy piyodalar ko‘chasi. Bu yerda deyarli hamma narsa jam bo‘lgan: jahon brendlari do‘konlari, esdalik sovg‘alari rastalari, kafe-restoranlar va ko‘cha taomlari. Istiqlol bo‘ylab mashhur retro-tramvay yuradi. U to‘laqonli transport vositasidan ko‘ra ko‘proq sayyohlar uchun diqqatga sazovor joy hisoblanadi: tramvay shunchaki ko‘cha bo‘ylab Tunel va Taksim maydonlari orasida qatnaydi. Sayohat uchun oddiy Istanbulkartning o‘zi yetarli (bu haqda quyida aytib o‘tiladi).
Balat — rang-baranglik timsoli
Bu yerga hech bo‘lmaganda yarim kunga kelishga harakat qiling — telefoningiz quvvati to‘liq bo‘lsa, yanada yaxshi: suratga tushadigan joylar ko‘p bo‘ladi.
Balatning rang-barang zinapoyalari
Manzil: Balat, Merdivenli Mektep Sk. No: 1, 34000 Fatih.
Bu joy haqida oldindan bilmasangiz, uni o‘tkazib yuborishingiz oson. Biz zinapoyani tuman ko‘chalari bo‘ylab aylanib yurganimizda tasodifan topib oldik. Oddiygina rang-barang zinapoyalar g‘oyasi Balatning eng suratbop maskanlaridan biriga aylanibdi.
Fener yunon litseyi (Private Fener Greek High School)
Manzil: Balat, Sancaktar Ykş. No: 36, 34087 Fatih.
O‘zining yorqin qizil rangi va g‘ayrioddiy me’morchiligi tufayli bu tarixiy yunon litseyi binosini payqamay qolish qiyin. U tashqaridan eski universitet shaharchasi va sehrgarlar maktabi haqidagi film dekoratsiyalarini eslatadi. Ichkariga kirish mumkin emas, lekin binoning tashqi ko‘rinishining o‘zi tuman bo‘ylab sayr paytida bir oz to‘xtab, tomosha qilishga arziydi.
O‘yinchoqlar muzeyi (Balat Oyuncak Müzesi)
Ish vaqti: dushanbadan tashqari har kuni, 10:00–18:00 (dam olish kunlari 18:30 gacha).
Kirish: 300 TRY (taxminan 82 457 UZS).
Rasmiy sayt: Balat Oyuncak Müzesi
Manzil: Yavuz Sultan Selim, Abdülezelpaşa Cd. No: 67, 34087 Fatih.
Kichik, ammo juda fayzli muzeyda turli davrlarga oid o‘yinchoqlarning katta to‘plami mavjud. U ham bolalarga, ham kattalarga birdek qiziqarli. Biz uchun bu bolalikka sayohatdek bo‘ldi: bu yerda 90-yillar va 2000-yillardan tanish bo‘lgan ko‘plab o‘yinchoqlarni ko‘rish mumkin. Bu o‘sha “yarim soatga” kirib, bir-ikki soat o‘tkazib yuboradigan muzeylardan biridir.
Bozorlar va savdo bilan mashhur Istanbul
Istanbulning eng mashhur ikki bozori bir-biriga yaqin joylashgan, shu sababli ularni bitta sayrga birlashtirish qulay.
Katta bozor (Kapalıçarşı)
Ish vaqti: har kuni — 08:30–19:00 (yakshanba — dam olish kuni).
Rasmiy sayt: KapaliÇarşı | Grand Bazaar.
Manzil: Beyazıt, 34126 Fatih, Istanbul.
Go‘yoki unda hamma narsa topiladigandek tuyuladigan ulkan yopiq bozor – labirint: esdalik sovg‘alari, to‘qimachilik mahsulotlari, gilamlar, charm buyumlar, taqinchoqlar va zargarlik rastalari. Biz bu yerga antiqa buyumlar izlab kelgan edik, lekin bozor asosan sayyohlarga mo‘ljallanganini tezda anglab yetdik. Bu yerda antiqa buyumlar bor, ammo narxlari ancha qimmat.
Biroq bu yerning muhiti mutlaqo o‘zgacha. Gumbazsimon naqshinkor shiftlar, olomon orasidan choy patnislari bilan epchillik bilan o‘tib borayotgan choy sotuvchilar va kichik stullarda narda o‘ynayotgan savdogarlar — bularning barchasi bozor bo‘ylab sayrni alohida tajribaga aylantiradi. Bu yerda savdolashish madaniyatning bir qismi, shuning uchun narxni muhokama qilishdan uyalmang. Ba’zi do‘konlarda mahsulotlarni suratga olishga ruxsat berilmaydi. Shunga qaramay, biz bir-ikkita suratga oldik va hatto turk chiroqlarini savdolashib sotib oldik.
Misr bozori (Mısır Çarşısı / Spice Bazaar)
Ish vaqti: har kuni — 08:00–19:30.
Rasmiy sayt: Mısır Çarşısı.
Manzil: Rüstem Paşa, 34116 Fatih.
Agar Katta bozor taqinchoqlar va esdalik sovg‘alari uchun bo‘lsa, Misr bozori — yeguliklar uchun. Bu Istanbuldagi ziravorlar, shirinliklar, choy va yeyiladigan sovg‘alarning asosiy bozori. Xarid qilishni rejalashtirmagan bo‘lsangiz ham, hech bo‘lmaganda hidlardan bahra olish va yorqin peshtaxtalarni tomosha qilish uchun bu yerga kirib o‘tishga arziydi. Sotuvchilar odatda juda xushmuomala bo‘lib, deyarli har doim mahsulotlardan tatib ko‘rishni taklif qilishadi.
Otkritkalardagidek saroylardan charchasangiz, siz uchun noodatiy muzeylar
Морской музей
Shokolad muzeyi (Pelit Çikolata Müzesi)
Ish vaqti: har kuni — 10:00–17:00.
Kirish: 600 TRY (taxminan 164 913 UZS).
Rasmiy havola: Pelit Çikolata Müzesi.
Manzil: Koza Mahallesi 1678 Sk. No:19 Sanayi Mahallesi Evren Sanayi Sitesi Akbati A.V.M. Arkasi, 34538 Esenyurt, Istanbul
Istanbulning eng mazali muzeyi. Kiraverishdayoq sizni shokolad bilan mehmon qilishadi, chipta o‘rniga ham shokolad plitkasi berishadi. Keyin shokolad hidiga ergashib yo‘lga tushasiz: shokoladli haykallar, installyatsiyalar, favvoralar va hatto qoshiq bilan yaqinlashish mumkin bo‘lgan shokoladli sharshara. Mubolag‘asiz aytganda — Villi Vonka fabrikasining turkcha talqini.
Rahmi M. Koç muzeyi (Rahmi M. Koç Müzesi)
Ish vaqti: seshanba–juma 09:30–17:00; shanba–yakshanba 10:00–18:00; dushanba — dam olish kuni.
Kirish: 1 000 TRY (taxminan 274 855 UZS).
Rasmiy havola: Istanbul – Hours and Prices.
Manzil: Piri Paşa, Rahmi M. Koç Caddesi No: 3, 34445 Beyoglu.
Oltin Shox sohilida joylashgan yirik xususiy texnika, transport va sanoat muzeyi. Bu shahardagi eng interaktiv muzeylardan biri.
Istanbul dengiz muzeyi (Istanbul Deniz Müzesi)
Ish vaqti: seshanba–juma: 09:00–16:00; shanba–yakshanba: 10:00–17:00. Dushanba — dam olish kuni.
Kirish: 500 TRY (taxminan 137 428 UZS).
Rasmiy havola: Istanbul Deniz Müzesi.
Manzil: Sinanpaşa, Beşiktaş Cd. No:6 D:1, 34353 Beşiktaş, Istanbul.
Istanbulning dengiz tarixi va Bosfor bo‘g‘ozining shahar hayotidagi o‘rnini yaxshi ochib beradigan muzey.
Rumeli Hisari qal’asi (Rumeli Hisarı / Hisarlar Müzesi)
Ish vaqti: yozda — 09:00–19:30, qishda 09:00–16:00; dushanba — dam olish kuni.
Kirish: 300 TRY (taxminan 82 457 UZS).
Rasmiy havola: Rumeli Hisari.
Manzil: Rumeli Hisari, Yahya Kemal Cd. No: 42, 34470 Sariyer.
Bosfor sohilidagi Usmonli qal’asi bo‘lib, bu yerdan bo‘g‘oz va shaharning Osiyo qismiga chiroyli manzara ochiladi. Sohilga metro bekatidan pastga tushib borish kerak. Ammo tepalikka qaytib chiqish — haqiqiy sinov. O‘pkamizni Istanbulda qoldirib ketishimizga sal qoldi. Shunday ekan, yo kuchingizni to‘plang, yo ortga qaytish uchun Uber chaqiring.
Biz Istanbuldaligimizda qal’a ta’mirlanayotgan edi, shu sababli ichkariga kira olmadik. Lekin baribir bu yerga kelganimizdan afsuslanmadik: sohil bo‘yida o‘tirdik, dengiz havosidan bahramand bo‘ldik va kutilmaganda meduzalarni ko‘rib qoldik. Ha, aynan Bosforda.
Istanbulda bir kunda nimalarni ko‘rish mumkin
Agar qariyb uch ming yil davomida qurilgan inshootlarning barchasini bir kunda ko‘rmoqchi bo‘lsangiz, mana sizga tayyor marshrut. Asosiysi — qulay poyabzal kiying va tong saharda yo‘lga chiqing.
Tong
Sayohatingizni Sultonahmet maydonidan boshlang. Moviy masjid, Aya Sofiya va Feodosiy obeliski bir-biridan bir necha daqiqalik piyoda masofada joylashgan. Shu yerda bir oz to‘xtab, maydon xodimlarining mushuklarni qanday boqishini tomosha qilishingiz mumkin. Deyarli shu zahoti chag‘alaylar paydo bo‘ladi-yu, makkajo‘xori uchun shovqinli kurash boshlanib ketadi.
Shundan so‘ng Aya Sofiyaga yo‘l oling — bu yerga kamida bir yarim soat vaqt ajratishga arziydi. Keyin yo‘lning narigi tomonidagi Bazilika sardobasiga o‘ting. Kirish eshigining ro‘parasida salep sotiladigan kichik do‘koncha bor. Bu issiq sutli ichimlik, ayniqsa, sovuq havoda badanni yaxshigina isitadi.
Shu yerdan Alemdar mahallasidagi Yerebatan ko‘chasiga bir nazar tashlang. U yerda singan idish-tovoq parchalaridan ishlangan mozaikali devor bor (Alemdar, Yerebatan Cd., 34093 Fatih, Istanbul). Biz uni valyuta ayirboshlash shoxobchasini qidirayotib, tasodifan topib olganmiz. Ko‘p vaqtingizni olmaydi, ammo bunday strit-artni ko‘rishga arziydi. Devorga oyna osilgan bo‘lib, unda “Stories” uchun ajoyib kadrlar chiqadi.
Kunduzi
Tushlikdan so‘ng Sultonahmet yoki Gulhane bekatidan tramvayga o‘tirib, Karakoyga boring. U yerdan Galata ko‘prigini piyoda kesib o‘ting. Ko‘prikda shoshilmaslikni maslahat beramiz: baliqchilarni, suvni va narigi qirg‘oqdan ko‘rinib turgan masjidlar siluetini tomosha qiling. Bu shaharning eng go‘zal va mutlaqo bepul manzaralaridan biridir.
Sohilda Istanbulning eng mashhur ko‘cha taomlaridan biri bo‘lgan baliqli durum bilan tushlik qilishingiz mumkin. Ko‘prikdan tor ko‘chalar bo‘ylab, Kamondo zinapoyalari orqali Galata minorasi tomon piyoda yuring. Yodda tuting, butun yo‘l tepalikka olib chiqadi — Istanbulda bu odatiy hol. Shu sababli, Galata manzarasi qarshisida yeyilgan “San Sebastian” chindan ham munosib mukofot bo‘ladi.
Oqshom
Kechqurun Istiqlol ko‘chasida sayrga chiqing — aynan shu paytda u o‘zgacha jozibador ko‘rinadi. Vitrinalar chiroqlari, barlardan taralayotgan musiqa va ko‘cha sozandalari deyarli bayramona kayfiyat yaratadi. Yo‘l-yo‘lakay mashhur retro-tramvayga ham chiqishingiz mumkin. Ba’zan unga sakrab chiqish kerakdek tuyuladi, chunki u deyarli to‘xtamayotganga o‘xshaydi. Aslida esa hammasi xavfsiz: u sekin harakatlanadi va to‘laqonli transport vositasidan ko‘ra ko‘proq sayyohlar uchun diqqatga sazovor joy vazifasini o‘taydi.
Bu ko‘chada uzoq qolib ketish juda oson — atrofda do‘konlar, esdalik sovg‘alari va ko‘cha taomlari to‘la. “Potato”da kumpirni tatib ko‘ring — bu turli xil masalliqlar solingan ulkan pishirilgan kartoshka. Shirinlik uchun esa “Hafız Mustafa”ga pistali paxlava va kunafe tatib ko‘rish uchun kirishingiz mumkin. Yana bir variant — “Granny’s Waffles”dagi belgiyacha vaflilari. U yerdagi xodim ruscha gaplashadi va masalliq tanlashda yordam beradi.
Bunday sayrdan so‘ng charchagan, qorni to‘q va mamnun holda tramvayda ortga qaytasiz yoki mehmonxonangizga yo‘l olasiz.
Shahzoda orollariga qanday borish mumkin
Biz arxipelagning eng katta va mashhur oroli — Buyukadaga bordik. Yo‘lga taxminan 40–60 daqiqa ketadi. Agar dengizda ko‘nglingiz aynisa, oldindan dori ichib olganingiz ma’qul.
Qanday boriladi
Orollarga Eminonu yoki Kabatash bandargohlardan paromda borish mumkin. Bekatda qatnovlar jadvali bor, lekin u ancha chalkash tuyulishi mumkin. Tushunib o‘tirishni istamasangiz, xodimlardan so‘ragan osonroq — ular odatda yo‘l ko‘rsatib yuborishadi. Paromning yopiq va ochiq salonlari bor. Qishda ochiq palubada ancha sovuq bo‘lsa-da, biz deyarli butun yo‘lni o‘sha yerda o‘tkazdik.
Manzaralar shunga arziydi: parom yonida uchayotgan chag‘alaylar simit bo‘laklarini havodayoq ilib ketadi, Istanbul yengil tuman ortida asta-sekin qoladi, ufqda esa orollar ko‘rina boshlaydi. Simitni o‘zingizga ham, chag‘alaylarga ham yetadigan qilib olganingiz yaxshi.
Orolda nima qilish mumkin
Buyukada bo‘ylab sayr qilar ekansiz, o‘zingizni go‘yo Italiyaning biror viloyatida yurgandek his qilasiz: katta qadimiy uylar, sokin ko‘chalar va yo‘lni bemalol kesib o‘tayotgan mushuklar. Mavsum bo‘lmagan paytda bu yer biroz huvillab qolgan bo‘lishi mumkin. Orolda avtomobillar deyarli yo‘q, shuning uchun piyoda yoki velosipedda harakatlanish mumkin. Agar velosiped haydashni istamasangiz, sayringiz ancha qisqa bo‘ladi — orol tepaliklardan iborat, balandliklar tezda holdan toydiradi.
Orolda Lev Trotskiyning bir necha yil muhojirlikda yashagan uyi bor. Biz uni xaritadan topdik, biroq u hech qanday lavha yoki izohlarsiz, yarim vayronaga aylangan bino bo‘lib chiqdi. Sayrdan so‘ng qovurilgan baliq yeyish uchun kafelardan biriga kirishingiz mumkin. To‘g‘ri, taomingizning bir qismini yoningizda sabr bilan kutib o‘tiradigan mahalliy mushuklar bilan bo‘lishishga to‘g‘ri keladi.
Qaytishdan oldin bandargoh yaqinidagi rastadan qovurilgan churros olib, paromni kutsangiz ham bo‘ladi. Orol bo‘ylab uzoq sayr qilgandan keyin bu juda o‘rnida bo‘ladi.
Istanbulda qayerda qolish mumkin
Qaysi tumanda qolishingiz yo‘lga qancha vaqt, taksiga esa qancha pul sarflashingizga bevosita ta’sir qiladi.
- Sultonahmet — birinchi safar uchun eng yaxshi variant. Asosiy diqqatga sazovor joylar — Moviy masjid, Aya Sofiya va Bazilika sardobasi shu yerda joylashgan. Tuman sayyohlarga juda boy, turar joylar qimmatroq va kechalari shovqinli bo‘lishi mumkin. Buning evaziga deyarli barcha mashhur maskanlarga piyoda yetib borsa bo‘ladi.
- Galata va Karakoy — yoqimli muhit va qulaylik o‘rtasidagi ajoyib muvozanat. Bu tumanlar Galata minorasi, Istiqlol ko‘chasi va Galata ko‘prigiga yaqin. Agar markazda yashashni istasangiz, lekin o‘zingizni go‘yo muzeyga joylashgandek his qilmaslikni xohlasangiz, bu joylar ayni muddao.
- Beyoglu va Taksim — tungi hayotni sevuvchilar uchun. Bu yerda restoran, bar va do‘konlar ko‘p. Bu tumanga yangi aeroportdan kelish qulay. Ammo shuni hisobga olish kerakki, tunda ancha shovqin bo‘lishi mumkin.
- Osiyo tomoni (Kadikoy va Üsküdar) — ancha sokin, arzon va deyarli sayyohlar g‘ala-g‘ovuridan xoli. Bu yerda oziq-ovqat va xaridlar ko‘pincha sezilarli darajada hamyonbop. Biroq asosiy diqqatga sazovor joylarga parom yoki metroda borishga to‘g‘ri keladi. Shuning uchun birinchi safar uchun bu eng qulay variant emas. Ikkinchi yoki uchinchi safar uchun esa a’lo tanlov.
Istanbulda qayerda mazali taomlanish mumkin
Kumpir
Salep
Raxat lukum
qovurilgan kashtan
kunefe
Paxlava
Turkcha nonushta
Bu shaharda deyarli har qadamda ovqatlanish mumkin va deyarli har doim mazali bo‘ladi. Agar choy narxi qimmat bo‘lsa, demak, qolgan hamma narsa ham shunday bo‘ladi, shuning uchun menyudagi choy narxiga qarab mo‘ljal olishni tavsiya qilamiz. Biz uchun bu chegara bir piyola choy uchun 30 liradan boshlanib, 60 TRY (taxminan 16 491 UZS) tugagan.
- Kumpir — ichiga turli xil masalliqlar solingan ulkan pishirilgan kartoshka. Avval asosiy taom uchun pul to‘laysiz, keyin esa qo‘shimchalarni tanlaysiz: salatlar, makkajo‘xori, kolbasa, souslar. Vitrinada ko‘pincha sariyog‘dan yasalgan kulgili “haykalcha” turadi — bu bunday joylarning o‘ziga xos jihati;
- Baliqli durum — lavashga o‘ralgan baliqli, tez va arzon ko‘cha taomi. Yaxshi joylar Karakoy bekati yaqinidagi sohilbo‘yida bor. Galata ko‘prigining tagidagi kafelarga o‘tirmaslik ma’qul — ba’zan u yerda hisoblar oshirib berilishi mumkin;
- Turkcha nonushta (serpme kahvalti) — butun boshli dasturxon: tuxum, bir necha turdagi pishloq, go‘shtli assortiment, sabzavotlar, zaytun, jemlar va tugamaydigan choy. Hamma narsadan oz-ozdan yeb, hech qayerga shoshilmay nonushta qilinadi. Narxi odatda kishi boshiga taxminan 800 TRY (taxminan 219 884 UZS) dan boshlanadi, lekin porsiyalari katta bo‘lgani uchun ko‘pincha ikkiga bo‘lib yeyiladi;
- Sutlach — ustida karamellashgan qobiqli, guruchli bo‘tqaga o‘xshash turkcha guruchli desert. Deyarli har bir kafeda bor, lekin kechga borib ko‘pincha tugab qoladi;
- Paxlava va kunefe — xandon pistali paxlava va cho‘ziluvchan pishloqli kunefe uchun “Hafız Mustafa 1864”ga borishingiz mumkin. Bu tarmoqning shahar bo‘ylab bir nechta kafelari mavjud bo‘lib, eng qulayi Istiqlol yoki Beyo‘g‘ludagi filiallariga kirishdir;
- San Sebastian chizkeyki — mashhur “pishirilgan” Bask chizkeyki. Ko‘pincha “Viennese Coffee”da yeyishadi, lekin Istanbulda uni deyarli hamma joyda yaxshi tayyorlashadi;
- Kadayif Gelato — shokoladli pasta va qarsildoq qadayif xamiri qo‘shilgan muzqaymoq. O‘sha “Viennese Coffee” tarmog‘ida bu eng ommabop desertlardan biri hisoblanadi;
- Simitlar va qovurilgan kashtanlar — sayr paytidagi klassik gazak. umuman olgandaSotuvchilar Sultonahmet tumanining deyarli har bir burchagida turishadi;
- Iskandar kabob — klassik turk taomi: lavash ustiga qo‘yilgan go‘sht, tomat sousi va qatiq bilan birga tortiladi. Deyarli har qanday kafeda topiladi;
- Usmonli oshxonasi — agar qadimiy retseptlar asosida tayyorlangan taomlarni tatib ko‘rishni istasangiz, Katta bozor yaqinidagi Beyazit bekati yonidagi “Osmanli Mutfag‘i”ga kirishingiz mumkin;
- Yangi siqilgan sharbatlar — ko‘chalarda ko‘pincha sharbat siqqich ushlagan sotuvchilar turadi va sharbatni shu yerning o‘zidayoq stakanga quyib beradi. Uzoq sayrlar paytida tez va qulay.
Yana bir kichik layfxak. Ba’zi kafelarda bonus haqida so‘rasangiz, sizga qatiq va non bilan sabzavotli qovurma olib kelishlari mumkin (garchi ba’zilari shunchaki mehmondo‘stlik sifatida choy keltirsa ham). Birinchi marta ofitsiantning o‘zi buni bizga bonus sifatida taklif qilgandi, keyin esa o‘zimiz so‘raydigan bo‘ldik. Albatta, bu talab shaklida emas, tabassum bilan so‘raladi. Bu hamma joyda ham ish bermaydi, lekin sinab ko‘rishga arziydi. Ha, aytgancha, agar buni alohida taom sifatida buyurtma qilsangiz, narxini hisob-kitobga qo‘shib yozishadi.
Istanbulda nimalarda harakatlanish mumkin
Станция Сиркечи
Станция возле района Балат
Asosan piyoda yurishni rejalashtirgan bo‘lsangiz ham, Istanbulkart sotib olishni tavsiya qilamiz. Bu shaharning asosiy transport kartasi bo‘lib, u tramvay, metro, avtobus va paromlarda amal qiladi. Kartani, masalan, Tophane tramvay bekatidan 165 liraga xarid qilishingiz mumkin. Kartani terminallar va bankomatlar orqali to‘ldirish mumkin. Bizga kartani xarid qilishda kutilmaganda avtomat yonidagi bir mahalliy yigit yordam berib yubordi.
Hech bo‘lmaganda bir marta tramvayda yurib ko‘rishga arziydi: u shunday tor ko‘chalardan o‘tadiki, sayohatning o‘zi alohida attraksionga aylanadi. Qulay variant — Sultonahmet bekatidan o‘tirib, Istiqlol tomon yo‘l olish, so‘ng Galata minorasi tomon piyoda tushish.
Istanbulda Uber ishlaydi, ammo bir nozik jihati bor: buyurtma berish uchun telefon raqami kerak. Aksariyat sayyohlar uchun mo‘ljallangan SIM-kartalar raqamsiz sotiladi, bunday holda ilova orqali mashina chaqirib bo‘lmaydi. Agar Uber’dan foydalanishni rejalashtirsangiz, SIM-karta xarid qilishda bu jihatiga oldindan aniqlik kiritib olganingiz ma’qul. Bizda aynan shu bilan muammo yuzaga keldi: Uber’ni birinchi marta chaqirayotgan edik, raqamimiz ulanmagani uchun mashina buyurtma qila olmadik. Oqibatda shu yerning o‘zida taksichi bilan kelishishimizga to‘g‘ri keldi. Kech bo‘lib qolgani uchun narx ham odatdagidan ancha qimmatga tushdi.
Umuman, Istanbulda taksiga o‘tirganda ehtiyotkor bo‘lish kerak: ba’zi haydovchilar, ayniqsa, qarshisida sayyohlar turganini bilishsa, narxni oshirib yuborishlari mumkin. Ilovadan foydalanish yoki narxni oldindan kelishib olish ishonchliroq. Agar hisoblagich bo‘yicha ketayotgan bo‘lsangiz, yakuniy summa aynan uning ko‘rsatkichiga mos kelishini kuzatib boring.
Istanbuldan nima olib kelish kerak
Shaxsan men klassik rohatilqumdan voz kechdim, chunki uni Toshkentda ham topish qiyin emas. Sayohatimizdan olib kelgan asosiy sovg‘amiz — kukunli meva choyi. Har qanday, hatto eng kichik kafening menyusida ham “apple tea” degan band bor. Uni aynan shunday kukundan tayyorlashadi. Tatib ko‘ring va agar ma’qul kelsa, Katta bozordan bemalol xarid qilavering. U yerda ta’mlar tanlovi juda katta, sotuvchilar esa tatib ko‘rishingiz uchun jon deb kichkina piyolada choy damlab, vakuumli paketga o‘rab berishadi. Mening sevimli turim — anor-olchali va aralashmasi. Uyda uni bargli choyga qo‘shimcha sifatida ishlatamiz: qishda isituvchi mevali choy, yozda esa muzli choy (ays-tee) tayyorlaymiz.
Agar qahvaxo‘r bo‘lsangiz, Katta bozordagi “Insan Kurukahveci”ga bir kirib o‘ting. Bu yerda Kolumbiya va Efiopiya kabi mamlakatlardan keltirilgan, turli darajada qovurilgan qahva sotiladi. Sotuvchi odatda qahvani qanday — turkada, qahva mashinasida yoki filtrda tayyorlashingizni so‘raydi va donlarni kerakli usulga moslab, o‘sha zahoti maydalab beradi. Qahva “nafas olishi” va hidini uzoqroq saqlashi uchun uni maxsus klapanli firma qog‘oz paketiga qadoqlashadi. Ammo eruvchan kapuchino sotib olmaganingiz ma’qul.
Agar baribir rohatilqum xarid qilishga qaror qilsangiz, Sultonahmad tumanidagi TADO‘ga kirishingiz mumkin. Bu yerda tanlov katta va narxlar ancha ma’qul, xariddan oldin esa deyarli har doim turli xil ta’mlarni tatib ko‘rishga berishadi.
Pista mag‘izli “Damak” yoki “Ülker” shokoladi ham ajoyib yegulik sovg‘a bo‘la oladi. Ta’mi jihatidan u mashhur “Dubay” shokoladi bilan bemalol bellasha oladi-yu, lekin narxi ancha arzon. Uni sayyohlar do‘konchalaridan emas, oddiy supermarketlardan xarid qilgan foydaliroq.
Misr bozorida funduk, bodom va zaytun pastasiga, qarag‘ay asaliga va noodatiy murabbolarga — masalan, atirgul yaproqlari, tarvuz yoki hatto baqlajondan tayyorlangan turlariga e’tibor qaratishga arziydi. O‘sha yerda pishiriqlarda ishlatiladigan, quritilgan olcha danagining xushbo‘y kukuni — maxlep ham sotiladi. Yana bir qiziqarli xarid — mentol kristallari: ularning ustidan qaynoq suv quyilsa, ayniqsa shamollash mavsumida ommabop juda to‘yingan mentolli ichimlik hosil bo‘ladi. Va kichik bir maslahat: do‘konlar Katta bozordan qanchalik uzoqda joylashgan bo‘lsa, narxlar odatda shunchalik past bo‘ladi.
Agar shirin bo‘lmagan biror narsa olib kelmoqchi bo‘lsangiz, Gulhane bekatiga yaqin joylashgan “Kash Gülhane” do‘koniga kiring. Bu yerda qo‘lbola sovun, shamlar, atir moylar va kashta tikilgan turk sochiqlari sotiladi — sovg‘a uchun ajoyib tanlov.
Katta bozorning o‘zida turkcha chiroqlar va mozaikali qandillarning tanlovi juda katta. Ba’zi do‘konlarda tovarni suratga olishni yoqtirishmaydi, lekin bu bozorning asosiy qoidasi — savdolashishni bekor qilmaydi.
Sayohatdan oldin bizga Istanbulda hamma narsa juda arzon va u yerda xarid qilish foydali, deb aytishgandi. Amalda esa bu ko‘proq afsona bo‘lib chiqdi. Kiyim-kechak, kosmetika va ko‘plab brendlarning narxlari deyarli “Tashkent City Mall”dagi bilan bir xil ekan. To‘g‘ri, shaharda biz bir necha bor kirgan yirik do‘konlar va “Sephora” bor, lekin u yerda narx borasida yoqimli syurprizlar uchramadi.
FAQ: Istanbulga sayohat qilishdan oldin nimalarni bilish kerak
Istanbulga qanday boriladi
Toshkentdan Istanbulga to‘g‘ridan-to‘g‘ri reyslar mavjud. Chiptalarni izlash va taqqoslash uchun Aviasales.uz sayti qulay. Shaharga ikkita aeroport xizmat ko‘rsatadi: Yevropa qismidagi yangi Istanbul xalqaro aeroporti (IST) va Osiyo qismidagi Sabiha Go‘kchen aeroporti (SAW).
Turkiyaga qachon borgan ma’qul
Sayohat uchun eng qulay mavsum may–iyun va sentyabr–oktyabr oylariga to‘g‘ri keladi. Bu vaqtda ob-havo yoqimli bo‘ladi-yu, ammo sayyohlar ko‘payib, turar joy narxlari oshadi. Iyul va avgust oylarida esa shahar juda issiq bo‘ladi. Qishda sayyohlar kamayadi va mehmonxonalar odatda arzonlashadi.
Turkiyada pulni qayerda almashtirgan ma’qul
Aeroportda pul almashtirmagan ma’qul — u yerda kurs odatda noqulay bo‘ladi. Ancha foydaliroq ayirboshlash shoxobchalarini Katta bozor (Grand Bazaar) yaqinida, Laleli tramvay bekati atrofida va Sirkeci vokzali hududida topish mumkin. Birdaniga katta miqdordagi pulni almashtirish shart emas: yuqori inflyatsiya tufayli ayirboshlash shoxobchalaridagi kurs turlicha bo‘lishi mumkin va ba’zan shaharni aylanib yurganingizda foydaliroq variant uchrab qoladi. Biz odatda to‘rt kishiga 200 dollardan almashtirardik. Eski dollar kupyuralarini komissiya bilan qabul qilishlari yoki umuman olmay qolishlari mumkin, shuning uchun yangilarini olgan yaxshi. Visa kartalari deyarli hamma joyda qabul qilinadi, lekin bozorlarda va kichik do‘konlarda ko‘pincha naqd pul so‘rashadi.
Istanbulda qanday qilib aloqada bo‘lish mumkin
Wi-Fi deyarli har bir mehmonxona va kafeda bor. Agar ko‘chada ham onlayn bo‘lishni istasangiz, aeroportda yoki shahar bo‘ylab aloqa salonlarida sayyohlar uchun mo‘ljallangan SIM-karta sotib olishingiz mumkin. Yana bir variant — Airalo ilovasi orqali eSIM. Masalan, bir haftalik paket taxminan 9 dollar turadi. Agar gigabaytlar vaqtidan oldin tugasa, qo‘shimcha paket sotib olish imkoniyati bor.
Firibgarlarga duch kelmaslik uchun nima qilish kerak
Istanbul umuman sayyohlar uchun ancha xavfsiz shahar, biroq bir nechta mashhur firibgarlik usullari ham uchrab turadi. Eng keng tarqalganlaridan biri — “poyabzal tozalovchi”. Bir kishi oldingizda ketayotib, cho‘tkasini “tasodifan” tushirib yuboradi. Agar siz uni olib bersangiz, u minnatdorchilik bildirib, poyabzalingizni tozalab berishni taklif qiladi, so‘ng esa xizmati uchun haddan tashqari baland narx so‘raydi.
Istiqlol ko‘chasida ba’zan “brend” atirlarni juda arzon narxda taklif qilishadi. Sizga atirni hidlatishadi, qadog‘ini ochishadi-da, keyin “qutini ochib qo‘ydingiz” degan bahona bilan mahsulot pulini to‘lashingizni talab qilishadi. Agar atir xarid qilmoqchi bo‘lsangiz, testerlari bor oddiy do‘konlarga kirganingiz ma’qul. Istanbulda D&P Perfumum shoxobchalari ko‘p, u yerda atirlarni hidlab ko‘rib, o‘zingizga kerakli hajmdagisini tanlashingiz mumkin.
Sayohatchilar tez-tez ogohlantiradigan yana bir joy — Galata ko‘prigi ostidagi kafedir. Joylashuvi chiroyli, lekin kutilganidan ancha yuqori hisob-kitob kelib qolishi xavfi bor. Sal nariroq o‘tganingiz osonroq: atrofda baliqni mazaliroq pishiradigan joylar talaygina.
Biz firibgarlarga duch kelmadik – balki mavsum bo‘lmagani yordam bergandir. Lekin har qanday holatda ham ehtiyotkorlik ortiqchalik qilmaydi.
Shopoholiklar uchun bonus: aeroportda taks-fri yordamida pulni qanday qaytarib olish mumkin
Магазин Каш
Istanbulda xarid qilish osonlikcha alohida sport turiga aylanib ketishi mumkin. Biroq uning yoqimli bir bonusi bor — taks-fri. Bu siz mamlakatdan olib chiqayotgan tovarlaringiz uchun qo‘shilgan qiymat solig‘ining (QQS) qaytarilishi demakdir. Operator komissiyasini hisobga olganda, qo‘lingizga odatda xarid summasining taxminan 5 foizi qaytariladi.
Taks-fri bilan hamma do‘konlar ham ishlayvermaydi. Do‘kon vitrinalari yoki kirish qismidan “Tax Free”, “Planet” yoki “Global Blue” yorliqlarini qidiring. Ko‘pincha bu tizimni yirik do‘konlar tarmog‘i qo‘llab-quvvatlaydi, ammo ba’zan kichik mahalliy savdo nuqtalari ham uchrab turadi. Agar yorliqlar ko‘rinmasa, yaxshisi, kassadan darhol aniqlik kiritib oling. Minimal xarid miqdori odatda 1 000 TRY (taxminan 274 855 UZS)dan boshlanadi, biroq ayrim do‘konlar o‘z chegarasini belgilashi ham mumkin.
Kassada sizga taks-fri kerakligini darhol aytishingiz lozim. Xorijga chiqish pasporti kerak bo‘ladi — aksariyat do‘konlarda hatto uning suratini ham qabul qilishadi. Ba’zan telefon raqam so‘rashadi, O‘zbekiston raqami ham bo‘laveradi. Sizga oddiy kassa cheki emas, balki ismingiz, pasport raqamingiz va tovarlar ro‘yxati ko‘rsatilgan taks-fri hujjati berilishi muhim. Buni o‘sha yerning o‘zida tekshirib olgan ma’qul: ba’zan kassir adashib oddiy chek urib yuboradi, oqibatda aeroportda pulni qaytarib olishning iloji bo‘lmaydi.
Cheklar va qadoqlarni saqlab qo‘yish kerak. Parvozgacha buyumlardan foydalanmagan va yorliqlarini olib tashlamagan ma’qul. Aeroportda bu jarayon odatda uch bosqichda o‘tadi. Avvaliga ro‘yxatdan o‘tish chog‘ida xodimni chamadonda taks-fri uchun olingan xaridlar borligi haqida ogohlantiring. So‘ngra bojxona punktiga boring, u yerda cheklar, pasport, samolyotga chiqish taloni va xaridlarning o‘zini ko‘rsatishingiz kerak. Ba’zan tovarlarning yangiligiga ishonch hosil qilish uchun ularni haqiqatan ham tekshirishadi, lekin bu har doim ham bo‘lavermaydi. Tekshiruvdan so‘ng xodim cheklarga muhr bosadi va chamadon lentaga jo‘natiladi.
Shundan keyin pasport nazoratidan o‘tib, pul qaytarish shoxobchasini qidirasiz — ko‘pincha bu “Global Exchange” bo‘ladi. U yerda muhr bosilgan cheklar va pasportingizni ko‘rsatib, valyutani tanlaysiz va pulingizni qaytarib olasiz. Bojxona punktida ba’zan navbatlar bo‘lib qoladi, shuning uchun aeroportga vaqtliroq kelgan ma’qul. Qaytarib olingan pullarni esa samolyotga o‘tirishga ketayotib, yo‘l-yo‘lakay “duty-free” do‘konida darhol sarflab yuborish mumkin — tabiatdagi xaridlar aylanmasi deganlaridek.
